Na Charlie… Mogen we vragen waarom?

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Twaalf mensen zijn koelbloedig vermoord in het kantoor van het satirische magazine Charlie Hebdo in Parijs, Frankrijk. Ik heb naar de radio zitten luisteren, de hele dag, naar het televisiejournaal gekeken en de mainstream pers gelezen.

Niet één keer stelde men de vraag Waarom?

Meerdere mensen hebben een poging gedaan de gebeurtenissen te verklaren en ze lijken allemaal min of meer tot een consensus te komen. De daders, waarschijnlijk moslims, hebben een aanval uitgevoerd op de vrijheid van meningsuiting. Charlie Hebdo is het magazine dat meermaals de Mohammed-cartoons heeft gepubliceerd. De daders kozen ervoor een symbolisch doelwit aan te vallen, dat meermaals heeft gespot met de Islam.

Maar de vraag blijft. Waarom? Laten we dit proberen te verklaren.

Gedurende vele decennia leeft de perceptie in de moslimwereld dat Westerse machten een wereldwijde oorlog tegen de Islam voeren. De Verenigde Staten en diens Westerse bondgenoten hebben jarenlang overal ter wereld democratische, economische en politieke vooruitgang geblokkeerd of gedwarsboomd, met enkel oog voor hun eigen belangen. Hierbij werd niet gekeken naar de belangen van de lokale bevolking. Wij – en daarmee bedoel ik Westerse landen en iedereen die zijn medewerking wilt verlenen – hebben oorlogen gevoerd, elke keer opnieuw, in landen aan de andere kant van de planeet. Het voorwendsel was steeds de strijd voor democratie in deze landen, vechten voor ieders recht op zelfbestuur en ontwikkeling. Het echte doel was echter steeds het beschermen van onze eigen politieke en economische belangen.

Reeds in de jaren vijftig van vorige eeuw stelde de Amerikaanse president Eisenhower zijn staf de vraag ‘Why do they hate us?’. Hiermee doelde hij vooral op de moslims in het Midden-Oosten. De resultaten waren glashelder. De moslims hadden het blijkbaar niet op de Amerikanen en diens bondgenoten omdat ze economische ontwikkeling in de regio blokkeren. The VS steunen dictators overal ter wereld, wanneer dit in hun eigen economisch belang is. Oliebedrijven en wapenproducenten zijn dankzij dit soort beleid steenrijk geworden.

Laat ons heel even stilstaan bij de miljoenen die omgebracht of gefolterd werden door toedoen van het Westen en Westerse bondgenoten in het Midden-Oosten. De Iraniërs onder de dictatuur van de Sjah; de Iraniërs tijdens de oorlog tussen Iran en Irak; the Koerden van Halabja onder Saddam die gesteund werd door het Westen; de Irakezen geboren met vreselijke afwijkingen omwille van het verarmd uranium dat Amerikaanse troepen gebruikten tijdens de Golfoorlog; de honderdduizenden dode Iraakse kinderen als gevolg van de VN-sancties tijdens de jaren ’90; de duizenden doden als gevolg van het bombarderen van een medicijnenfabriek in Soedan in 1998; de burgerslachtoffers in Afghanistan sinds 2001 of de miljoen dode Irakezen sinds de VS-invasie van dat land in 2003. Over de VS-invasie van 2003 in Irak, de ergste misdaad van de 21ste eeuw, wordt met geen woord gerept.

Niemand stelde de vraag Waarom? meteen na 11 september 2001. De bekende journalist Robert Fisk besloot die vraag wél te stellen. Hij werd in de mainstream media en door zogezegde intellectuelen gedemoniseerd omdat hij “heulde met de vijand”. De reden toen was niet dat de aanvallers Amerikaanse ‘vrijheden’ haatten. Ze haatten het Westerse kapitalisme niet. De redenen waren dezelfde als vijftig jaar eerder. Moslims wereldwijd hebben, terecht, het gevoel dat Westerse machthebbers economische en politieke vooruitgang in hun landen blokkeren, en de laatste decennia hebben ze daarbij vele duizenden onschuldige burgers gedood.

En toch gaan wij door op het pad van oneindige oorlog, geweld, foltering, vernietiging. We sturen extra gevechtsvliegtuigen om de regio te bevrijden van tirannen zoals Bashar al-Assad. Of om te vechten tegen ISIS. Of de Taliban. En morgen sturen we nog meer bommen en drones en oorlogsschepen en tanks en gevechtstroepen om de volgende boeman te bekampen, met Frankrijk vaker wel dan niet als trouwe bondgenoot in deze oorlogen. Wij – de NAVO en haar bondgenoten – doen dit alles in de naam van ‘democratie’. Maar met bommen en gevechtsvliegtuigen bouw je geen democratie. Dit doe je wel door de elementaire mensenrechten wereldwijd en voor iedereen te steunen en af te dwingen.

De enige manier om deze spiraal van geweld te doorbreken is te stoppen er zelf aan deel te nemen. Ondertussen zijn er zo veel landen helemaal kapotgebombardeerd, al die waardevolle gemeenschappen verwoest, ontelbare onschuldige mannen, vrouwen, zonen en dochters aan flarden geschoten met Westerse kruisraketten. Dit is een dagelijkse realiteit voor heel veel mensen heel ver hier vandaan.

Bekijk de geschiedenis. Moet het echt verbazen dat ergens ter wereld extremisten opstaan omdat zij aan de andere kant van de geweerloop willen staan en het Westen aanvallen? Deze Westerse landen, Frankrijk inbegrepen, voeren een eindeloze oorlog in tal van moslimlanden. Vroeg of laat leiden deze Westerse acties tot een tegenreactie van wanhopige moslims die alles kwijt zijn en nu het gevoel hebben dat ze helemaal niets meer te verliezen hebben. Geweld creëert alleen maar geweld en onze eindeloze oorlogen genereren een constante stroom van nieuwe terroristen.

We moeten deze vreselijke moordpartijen streng veroordelen, daar mag geen twijfel over bestaan. Maar als rationele wezens zouden we in de eerste plaats de belangrijkste vraag van allemaal moeten stellen: Waarom? En dan kunnen we ons afvragen of nog meer geweld het juiste antwoord is op dit soort afgrijselijke misdaden. In mijn ogen is het dat niet.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

2 comments

  1. Een dapper betoog dat je hier voert. Het is inderdaad correct dat geweld nefast werkt, maar ik zie het eerder anders. De wil en moed om mensenrechten wereldwijd af te dwingen is één ding, maar de manier waarop men dat doet is iets anders. In onze westerse wereld is dialoog hét communicatiemiddel bij uitstek om bepaalde doelen te bereiken, echter is dit niet overal zo. Als de landen die je hier viseert niet open staan voor dialoog, wat moet men dan doen? In die situatie lijkt mij geweld dan de enige optie. Dat er bij deze geweldpleging onschuldige burgers omkomen zou moeten vermeden worden, maar is niet altijd even gemakkelijk. Het zijn dan ook niet die burgers die terroristische aanslagen ondersteunen, maar geobsedeerde extremisten die de uitspraken van het westen hekelen en hierop reageren met geweld (zoals in Parijs deze week).

    Iedereen wil uiteindelijk in een wereld vol vrede leven, maar zolang o.a. bepaalde extremistische groepen binnen de islam hun verlangen naar absolute macht niet opgeven zal deze wens niet vervuld worden. Het komt er dan op aan om deze groepen te onderdrukken of te overmeesteren, en jammer genoeg is dat niet eenvoudig.

    1. Beste Thimo, bedankt voor je reactie. Ik denk dat je echter een denkfout maakt door te stellen dat dialoog het middel is om mensenrechten wereldwijd te verdedigen. We hebben in het Westen graag de mond vol van mensenrechten, democratie, vrijheid, enz. In de feiten blijkt echter dat woorden en daden vaak heel weinig overeenkomen.
      De geschiedenis van geweld in het Midden-Oosten is wat het is. Sommigen vinden militaire ingrepen in die landen geoorloofd, anderen niet. Twee problemen bij dit soort acties: ten eerste blijken ze niet te werken. Het gebruik van geweld – en níet dialoog – heeft geen enkel positief resultaat opgeleverd. Zoals ik zei, geweld genereert geweld en een einde lijkt niet in zicht. Heel verstandige mensen, zoals Noam Chomsky, stelden als vóór 2003 dat militair ingrijpen enkel tot meer terrorisme zou leiden (hij heeft gelijk gekregen). Ten tweede blijken de militaire ingrepen niet zo goedbedoeld te zijn als men graag wil laten uitschijnen. Staatsgreep in Iran tegen een democratisch verkozen president; militaire steun aan Saddam tijdens de Iran-Irak oorlog; een dodelijke operatie Desert Storm omdat Saddam plots geen bondgenoot meer was; VN-sancties tegen dat land die een genocidaal karakter kregen; een invasie in 2003 met een miljoen doden; drone-aanvallen tegen onschuldige burgers in een half dozijn moslimlanden op dit eigenste moment; enz. enz.
      De beste manier om burgerdoden te vermijden is de oorlogen te staken. Deze oorlogen, gevoerd met VS, UK en NAVO op kop, zijn namelijk de voedingsbodem voor die eindeloze spiraal van geweld in het Midden-Oosten en steeds meer in het Westen. Het is mijn overtuiging dat de Charlie Hebdo-cartoons veel minder stof zouden hebben doen opwaaien als de Westerse landen geen ellenlang palmares van mensenrechtenschendingen in het Midden-Oosten en daarbuiten, ter verdediging van economische belangen, hadden opgebouwd.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *