Author Archives: geeraard

Sancties en de hypocriete houding van het Westen

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De westerse selectieve verontwaardiging en de hypocriete houding van zogenaamde democratieën in internationale conflicten is frappant. Een nuchtere kijk op het wereldtoneel volstaat om de hypocrieten te ontmaskeren.

Naar aanleiding van de oplopende spanningen in Oost-Oekraïne besliste de Europese Unie, net als de Verenigde Staten, economische sancties op te leggen aan Rusland. Rusland antwoordt met een verbod op de invoer van landbouwproducten uit de VS, EU en Australië.

‘Politiek geïnspireerd’

Ondertussen reageerde de Europese Unie door te zeggen dat het de “politiek gemotiveerde” beslissingen van Rusland “betreurt”.

“Politiek gemotiveerde beslissing”, het is een interessant woordgebruik van de EU. Is de beslissing van de EU om economische sancties te treffen tegen Rusland dan niet politiek geïnspireerd? Is die beslissing misschien ‘ecologisch geïnspireerd’? ‘Vredelievend geïnspireerd’? ‘Sociaal geïnspireerd’? Iets anders? Het is duidelijk dat elke beslissing tot het treffen van economische sancties een politiek motief kent. De EU wil hiermee haar afkeuring laten blijken over het Russische beleid ten opzichte van Oost-Oekraïne.

Selectieve verontwaardiging

Overheden reageren slechts wanneer het in hun kraam past. Dit leidt tot een situatie van selectieve verontwaardiging. Het wapen van de economische sancties werd bovengehaald ter vergelding van de Russische politiek in het Oosten van Oekraïne.

Wanneer Russisch president Poetin zich mengt in de situatie in Oost-Oekraïne spreken politici en media in het westen systematisch van ‘inmenging’, ‘destabilisatie’, ‘escalatie van geweld’ of zelfs van ‘agressie’.

De Europese Unie heeft het recht om hierover een mening te vormen. Oekraïne ligt immers in de Europese periferie. Maar de selectieve verontwaardiging over het Russisch beleid is frappant.

Agressie in Irak

Waar bleven de economische sancties van de Europese Unie tegen de Verenigde Staten toen dit land Irak aanviel in 2003? Was deze oorlog, met ruim een miljoen doden tot gevolg, minder ernstig dan de pogingen van Poetin om zijn invloed in de voormalige communistische landen veilig te stellen?

(cartoon smh.com)

(cartoon smh.com)

De Verenigde Staten pleegden in Irak een daad van agressie. Dit wordt door het internationaal recht beschouwt als de hoogste internationale misdaad, omdat deze ‘anders dan andere oorlogsmisdaden in zichzelf draagt alle gecumuleerde misdaden die eruit voortvloeien’.

Agressie was de misdaad waarvoor tijdens de processen van Neuremberg in 1946 meerdere nazi’s werden opgeknoopt.

Zou het opportuun geweest zijn om de invoer van producten uit de Verenigde Staten te verbieden? Of was het eerder van belang geweest om de daders (in de eerste plaats Bush en Blair) voor een internationaal strafhof te brengen?

Inmenging in Latijns-Amerika

Wie de geschiedenis kent, weet dat de Verenigde Staten een traditie kennen van inmenging over de hele planeet, en meer specifiek in het westelijk halfrond. Dit ging zelden – lees: nooit – om vredelievende inmenging, maar wel om militaire strategie, geopolitiek en economische belangen.

We halen enkele voorbeelden aan van inmenging (eufemistisch uitgedrukt) door de Verenigde Staten in Latijns-Amerika om economische of politieke belangen veilig te stellen, meestal met het oog op winstmaximalisatie van grote transnationale ondernemingen.

In 1954 sponsorde de CIA een militaire staatsgreep in Guatemala, die zou leiden tot de langste burgeroorlog die het westelijk halfrond ooit gekend heeft. In de loop van ongeveer drie decennia vielen hierbij honderdduizenden doden.

Tijdens het presidentschap van J.F. Kennedy werd systematisch staatsterrorisme georganiseerd om het bewind van Fidel Castro in Cuba te ondermijnen. Politieke moorden en sabotageacties waren slechts twee elementen van ‘Operation Mongoose’ aan het begin van de jaren 60.

In 1964 werd de linkse president João Goulart in Brazilië van de macht verdreven met steun van de Amerikaanse CIA, uit vrees dat zijn beleid de economische belangen van Amerikaanse multinationals zou benadelen.

Op 11 september 1973 (bij de Chilenen bekend als ‘the first 9/11’) pleegden militairen een staatsgreep in Chili en werd de democratisch verkozen president Salvador Allende vermoord in zijn presidentieel paleis. Generaal Pinochet kwam aan de macht, met expliciete miltaire en economische steun vanuit de Verenigde Staten, en zorgde voor een terreurbewind dat tot 1990 zou duren.

De jaren 80 werden gekenmerkt door het staatsterrorisme dat president Ronald Reagan losliet op Nicaragua. Het valt nog te betwijfelen of dit kleine land ooit deze ‘inmenging’ van de VS te boven zal komen. In dezelfde periode zaaiden doodseskaders in El Salvador terreur met Amerikaanse steun, met tienduizenden verdwijningen en moorden als resultaat.

In de late jaren 90 was de VS druk bezig om de regering van Colombia van militaire steun te voorzien, zogenaamd om drugshandelaars in de regio aan banden te leggen. Interessant hierbij is dat het niveau van Amerikaanse militaire steun omgekeerd evenredig is met het respect voor de mensenrechten in het land. Mensenrechtenschendingen door militaire en paramilitaire groepen en chemische oorlogsvoering tierden welig in Colombia, met de steun van de Verenigde Staten.

Dit is slechts een beknopte selectie van de VS-interventies in Latijns-Amerika sinds de Tweede Wereldoorlog. Sinds de jaren 90 en vooral sinds de eeuwwisseling verschoven de VS hun aandacht naar het Midden-Oosten, niet in het minst om de overweldigende olierijkdommen in de regio, en het Verre Oosten. De belangen die momenteel gediend worden zijn niet anders dan die van vijftig jaar interventie in Latijns-Amerika.

Hypocriet

De definitie van een hypocriet is ‘iemand die beweert bepaalde waarden te verdedigen, maar zich zelf niet aan deze waarden houdt’ (a person who claims or pretends to have certain beliefs about what is right but who behaves in a way that disagrees with those beliefs).

Het treffen van economische sancties van de Verenigde Staten, en bij uitbreiding Europa, tegen Rusland omwille van diens inmenging in Oost-Oekraïne past perfect binnen deze definitie. Mooie woorden over democratie, zelfbeschikking en respect voor de mensenrechten zijn uitsluitend gericht op ‘de anderen’, niet op onszelf.

Op dezelfde manier geldt morele verontwaardiging enkel wanneer ‘zij’ de misdaden begaan en in geen geval wanneer ‘wij’ er zelf schuldig aan zijn.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Amos Oz, een gematigde stem uit Israël?

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De Israëlische schrijver Amos Oz wordt vaak omschreven als een voorvechter van vrede in het Midden-Oosten en als een ‘gematigde’ Israëli. Net wat we nodig hebben om tot oplossingen te komen, zou je denken. Maar hoe gematigd zijn die ‘gematigden’ eigenlijk? Een analyse naar aanleiding van een interview dat de schrijver gaf aan Die Welt.

De analogieën zijn nooit ver weg als het om Israël en Palestina gaat. Ook Amos Oz begint met een analogie, een vraag aan de lezer.

Schrijver Amos Oz (foto The Guardian)

Schrijver Amos Oz (foto The Guardian)

“What would you do if your neighbor across the street sits down on the balcony, puts his little boy on his lap and starts shooting machine gun fire into your nursery?”

De schrijver verwijst hiermee naar het Israëlische recht op zelfverdediding. Heel jammer dat er daarbij kinderen omkomen, maar dat lijkt er nu eenmaal bij te horen.

Laten we de vergelijking even corrigeren.

Stel dat een inbreker ’s nachts mijn huis binnenvalt. Ik wil vergelding. Ik weet precies waar hij woont, in een nabijgelegen appartementsgebouw, samen met nog een honderdtal andere gezinnen. Heb ik het recht om met al mijn militaire macht het volledige appartementsgebouw plat te bombarderen? Volgens Oz misschien wel.

Zijn woordgebruik is merkwaardig. De imaginaire overbuurman ‘starts shooting’, zomaar opeens begint hij te schieten, uit het niets, zonder aanleiding. Misschien is de overbuurman het wel beu dat zijn voordeur al jarenlang geblokkeerd wordt, dat hij zelfs niet voldoende levensmiddelen kan aankopen om een menswaardig bestaan voor hem en zijn kind te garanderen en dat zijn bewegingsvrijheid beperkt wordt door de andere imaginaire overbuurman.

Ieder land heeft inderdaad een recht op zelfverdediging. Dit recht geldt echter alleen op voorwaarde dat alle vredelievende methoden zijn uitgeput.

Oorzaken

Het is het herhalen waard. Geweld is géén natuurfenomeen, het komt niet uit het niets.

Voor de oorzaken van het geweld moeten we niet zo ver zoeken. Een militaire bezetting die al decennialang aansleept in de Palestijnse gebieden is er één van. De Gazastrook werd een tiental jaar geleden ontruimd door Israël, illegale nederzettingen werden gebulldozerd, maar ondertussen wordt het leven van de Palestijnen er niet beter op. De blokkade duurt voort, zowel aan de grens met Israël en Egypte als op de territoriale wateren. Systematisch worden Palestijnse burgers ontvoerd door Israëlische veiligdheisdiensten, soms jarenlang vastgehouden zonder enige vorm van proces en op regelmatige basis gefolterd. De bewegingsvrijheid van de inwoners van de Gazastrook wordt tot een nulpunt beperkt onder het mom van de ‘strijd tegen terrorisme’. Dat Israël schuldig is aan staatsterrorisme wordt voor het gemak door de vingers gezien. Ondertussen gaat de bouw van illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in Jeruzalem onverminderd verder.

Collectieve bestraffing

“Interviewer: Would you consider the present ground offensive to be limited or unlimited?

Oz: I think in some points it is excessive. I don’t have detailed information on what is actually happening on the ground, but to judge from some of the hits that the Israeli army caused in Gaza, I think at least in some points the military action is excessive – justified, but excessive.”

Slechts ‘op enkele punten’ is het gebruik van geweld volgens Oz overdreven. We kunnen wederom verwijzen naar de Vierde Conventie van Genève, en meer bepaald naar Artikel 33, dat stelt:

“No protected person may be punished for an offence he or she has not personally committed. Collective penalties and likewise all measures of intimidation or of terrorism are prohibited.”

Wat het Israëlische leger aanricht in de Palestijnse gebieden valt volgens het internationaal recht onder collectieve bestraffing. Dit is volstrekt illegaal. De bijna tweeduizend doden op de Gazastrook, onder wie een grote meerderheid onschuldige burgers die nergens naartoe kunnen, zijn hier het trieste resultaat van.

Partner voor vrede

“When Ramallah and Nablus on the West Bank live on in prosperity and freedom, I believe that the people in Gaza will sooner or later do to Hamas what the people of Romania did to Ceausescu. I do not know how long it will take, but it is destined to happen – simply because the people in Gaza will be very jealous of the freedom and prosperity enjoyed by their brothers and sisters on the West Bank in the state of Palestine. This in my view is the solution, although this solution cannot be implemented in 24 hours or 48 hours.”

Vrijheid en welvaart op de Westelijke Jordaanoever? Pleit de heer Oz er dan ook voor om de illegale apartheidsmuur te ontmantelen en de Palestijnen volledige zelfbeschikking te gunnen over dit stuk van het grondgebied en de bouw van nederzettingen te staken? De muur – volgens de Israëlische overheid bedoeld tegen terrorisme – snijdt immers ver in Palestijns gebied, snoert natuurlijke rijkdommen in in het Israëlische grondgebied en maakt het leven voor de Palestijnen er op veel plekken onmogelijk.

Israëlisch premier Benjamin Netanyahu (foto realclearpolitics.com)

Israëlisch premier Benjamin Netanyahu (foto realclearpolitics.com)

Ondertussen stelt eerste minister Benjamin Netanyahu zelf dat er ‘nooit een Palestijnse staat zal zijn’. Als Hamas geen partner kan zijn om vredesgesprekken mee op te starten, waarom zou Netanyahu met zijn a priori’s dat dan wel zijn?

Agressie

“Unlike European pacifists I never believed the ultimate evil in the world is war. In my view the ultimate evil in the world is aggression, and the only way to repel aggression is unfortunately by force. That is where the difference lies between a European pacifist and an Israeli peacenik like myself.”

De heer Oz spreekt over agressie als ‘ultimate evil’ in de wereld en ziet een oorlog als de oplossing. Twee bedenkingen hierbij.

Ten eerste kan een oplossing voor dit conflict nooit militair zijn. De oplossingen kunnen wél gezocht worden in de tientallen VN-resoluties over het Israëlisch-Palestijns conflict. Constructieve diplomatie is nodig om te komen tot een billijke tweestatenoplossing die door de volledige wereldgemeenschap (met uitzondering van Israël en de Verenigde Staten) gesteund wordt.

Ten tweede moeten we, als we kijken naar de definitie van ‘agressie’ volgens het internationaal recht, ons de vraag stellen of Israël hieraan zelf niet schuldig is. We citeren uit de documenten van het Internationaal Strafhof om te tonen wat agressie precies inhoudt:

“The invasion or attack by the armed forces of a State of the territory of another State, or any military occupation, however temporary, resulting from such invasion or attack, or any annexation by the use of force of the territory of another State or part thereof;”

Israël bezet de Westelijke Jordaanoever en heeft de facto aanzienlijke stukken ervan geannexeerd.

“The blockade of the ports or coasts of a State by the armed forces of another State;”

De Gazastrook is zowel op het land als op zee volledig afgesloten van de buitenwereld. De aanwezigheid van de Israëlische zeemacht op de Middelandse Zee bestendigt deze blokkade.

“The sending by or on behalf of a State of armed bands, groups, irregulars or mercenaries, which carry out acts of armed force against another State of such gravity as to amount to the acts listed above, or its substantial involvement therein.”

Systematische ontvoering en moord op vermeende Hamas-strijders of terroristen op Palestijns grondgebied zijn een flagrante schending van het international recht. Agressie – zoals die bijvoorbeeld werd gepleegd door de Verenigde Staten tegen Vietnam, Nicaragua en Irak – is de hoogste internationale misdaad omdat deze ‘anders dan andere oorlogsmisdaden in zichzelf draagt alle gecumuleerde misdaden die eruit voortvloeien’.

Het is al te eenvoudig om de ‘agressie’ van één kant aan te halen als oorzaak van een conflict en daarbij de ogen te sluiten voor de agressie van de ander. Bovendien strijden de Palestijnen al decennialang voor zelfbeschikkingsrecht, wat niet verboden is volgens de internationale rechtsregels.

Bezetting

“Interviewer: You wrote 50 years ago that “even an unavoidable occupation is a corrupting occupation.”

Oz: I do not always agree with myself, but here I still agree with myself. Occupation is corrupting, even if it is unavoidable. Brutality, chauvinism, narrow-mindedness, xenophobia are the usual syndromes of conflict and occupation. But the Israeli occupation of the West Bank is no longer unavoidable.”

Waarom dan toch doorgaan met de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de systematische annexatie van Palestijns grondgebied en de daarbij horende natuurlijke rijkdommen? Zou de Israëlische overheid er niet goed aan doen om eerst een einde te maken aan die bezetting? Misschien opent dat wel een weg naar vrede.

Het interview met Amos Oz in Die Welt is één van de vele illustraties hoe een ‘gematigde stem’ toch een zeer bevooroordeeld beeld van een conflict de wereld in kan sturen.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De waarde van een Palestijns leven volgens het Joods Forum

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Het is hallucinant om te zien hoe weinig waarde gehecht wordt aan het leven van Palestijnse burgers. Duizend doden meer of minder. Voor het Israëlische leger lijkt het weinig uit te maken. De Joodse organisaties in ons land en elders nemen dit discours gretig over.

Vandaag in De Standaard, De oorlog in Gaza is geen western, van de hand van Hans Knoop, woordvoerder van het Forum der Joodse Organisaties. Volgens hem is het vergelijken van burgerslachtoffers in een conflict niet de juiste manier om te besluiten wie de ‘goede’ en wie de ‘slechte’ is. Fair enough. Maar in de rest van zijn discours slaat hij meermaals de bal compleet mis.

Chronologie

Knoop haalt drie punten aan om te beoordelen of het geweld van de IDF (de Israel Defense Force, het Israëlische leger) disproportioneel is.

Knoop: “1. Noodzaak. Is er voor Israël een noodzaak om militair op te treden? Die vraag is, met bijna 2.000 raketten afgevuurd op burgerdoelen in Israël, snel beantwoord.”

Volgens Knoop is hiermee de kous af. Hamas vuurt raketten af naar Israël vanuit de Gazastrook. Het Israëlische leger heeft dus volgens hem het volste recht om keihard terug te slaan. Het is een typisch voorbeeld van misbruik van chronologie om de ander het zwijgen op te leggen.

De IDF, het "meest morele leger ter wereld"

De IDF, het “meest morele leger ter wereld”

De vraag is, wederom, wat er eerst moet stoppen. Moet Hamas stoppen met het afvuren van raketten op Israël? Of moet Israël stoppen met de blokkade van de Gazastrook, die het economisch leven op dit stukje land zo goed als onmogelijk maakt. Moet Hamas stoppen met het graven van tunnels om zich te bewapenen? Of moet Israël stoppen met het ontvoeren, opsluiten en folteren van Palestijnse burgers?

Geweld als natuurfenomeen

Geweld komt niet uit het niets. Raketten vanuit Gaza naar Israël zijn geen natuurfenomeen zoals de zwaartekracht. De aanvallen vanuit de Palestijnse gebieden zijn een gevolg van de jarenlange bezetting door Israël van Palestijns gebied, een economische blokkade door Israël die het leven in de strook onmogelijk maakt, het willekeurig ontvoeren en folteren van Palestijnse burgers onder het mom van de ‘strijd tegen terrorisme’, het neerschieten van kinderen die stenen gooien naar de tanks van de bezetter.

Volgens de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem zijn er tussen januari 2009 en mei 2014 568 Palestijnen gedood door het Israëlische leger en de veiligheidsdiensten. 84 van deze doden waren kinderen. In diezelfde periode kwamen 38 Israëli’s om het leven. Heeft de heer Knoop hierover ook een mening? Geeft deze dodentol de Palestijnen het recht om willekeurig volkswijken in Tel Aviv of Haifa plat te bombarderen?

Knoop: “2. Subsidiariteit. Kan het door het Israëlische leger beoogde militaire doel (de raket-lanceerinrichtingen en de vele tunnels uitschakelen) ook bereikt worden met inzet van minder vuurkracht of met een andere modus operandi, zodat er minder burgerslachtoffers zouden vallen en dit tegen de achtergrond van de inzet door Hamas van menselijke schilden? Geen enkele militaire deskundige heeft tot dusver een zinnig alternatief geformuleerd.”

Het mag geen wonder heten dat geen enkele militaire deskundige tot dusver een zinnig alternatief heeft geformuleerd. Het probleem op het terrein kan immers niet met militaire middelen worden opgelost.

Israël haalt de volledige ontwapening van de Gazastrook aan als oorlogsobjectief. Dit wordt in mainstream-media erkend als een rechtvaardig doel. Feit is dat gewapend verzet tegen een buitenlandse legermacht volstrekt legaal is volgens het internationaal recht. Een buitenlandse bezetting (of blokkade of annexatie) is dit in geen geval. Een volledige ontwapening is synoniem voor een volledige capitulatie van de Palestijnen tegenover de buitenlandse overheerser en een vrijgeleide voor Israël om door te gaan met mensenrechtenschendingen, blokkades, inpalmen van grondgebied en natuurlijke rijkdommen,…

Om zijn woorden kracht bij te zetten citeert hij een Britse militair, Richard Kemp, die “van oordeel [is] dat Israël harder zou moeten doorstoten en de oorlog met desnoods meer burgerslachtoffers in kortere tijd zou moeten beëindigen.” “Hij kwalificeert het Israëlische leger als het meest morele leger ter wereld.”

Zeer interessant, de mening van deze Britse kolonel. Als de heer Knoop zijn best doet, zal hij ook wel mensen vinden die ervan overtuigd zijn dat een atoombom op de Gazastrook een rechtvaardige methode is om het conflict te beëindigen.

Internationaal recht

Knoop: “3. Proportionaliteit. […] Als een bankrover een bankbediende gijzelt en een pistool tegen zijn hoofd zet nadat hij eerst drie keer in het plafond heeft geschoten, wil dat niet zeggen dat ook de politie maar één agent de bank in mag sturen met de instructie hooguit drie keer in het plafond te schieten. In een dergelijk geval komt daarentegen een overmacht aan politie ter plaatse, compleet met pantserwagens en scherpschutters. Van pariteit is geen sprake en dat is in oorlogvoering evenmin het geval.”

Zijn voorbeeld houdt helemaal geen steek. In deze analogie (als je al van een analogie kunt spreken) zou Israël net de bankovervaller zijn. De Palestijnen zijn het volk waarvan land geannexeerd wordt en waarvoor het leven onmogelijk wordt gemaakt. Hamas is de organisatie die een groot deel van het verzet tegen de buitenlandse bezetter op zich neemt, met de primitieve middelen die het ter beschikking heeft.

Het loont de moeite de Vierde Conventie van Genève, één van de belangrijkste pijlers van het internationaal recht, er even op na te slaan.

“Article 33. No persons may be punished for an offense he or she has not personally committed. Collective penalties and likewise all measures of intimidation or of terrorism are prohibited.”

De aanval op Gaza is een duidelijk voorbeeld van collectieve bestraffing van een bevolking. Deze technieken zijn, net zoals terrorisme (“het gebruik van geweld of de dreiging met geweld om politieke, religieuze of ideologische doelen te bewerkstelligen”), compleet in strijd met het internationaal recht. Dit is slechts één voorbeeld van de vele internationale rechtsregels en VN-resoluties die Israël aan zijn laars lapt. Het Israëlische leger afschilderen als het “meest morele leger ter wereld”, in de woorden van Knoop en andere apologeten, tart iedere verbeelding en is illustratief voor een moreel failliet.

Hans Knoop, woordvoerder van het Forum der Joodse Organisaties (foto: De Standaard)

Hans Knoop, woordvoerder van het Forum der Joodse Organisaties (foto: De Standaard)

Knoop: “Uit het vijfentwintig keer hogere aantal slachtoffers in Gaza wordt veelal ook het ongerijmde bewijs geconstrueerd dat Israël in deze oorlog de schuldige partij zou zijn. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er op het Europese continent tien keer meer Duitsers gesneuveld dan Amerikanen. Zou dat derhalve impliceren dat Hitler de good guy was en Roosevelt de bad guy?”

Deze analogie snijdt wederom weinig hout. Duitsland vocht op het Europese grondgebied tegen tientallen andere legers. De Verenigde Staten verklaarden pas eind 1941 de oorlog. Het is vrij logisch dat er onder de Duitsers meer doden en gewonden zijn gevallen dan aan Amerikaanse zijde.

Onverschilligheid

Opmerkelijk in het discours van Hans Knoop van het Forum der Joodse Organisaties is vooral hoe weinig waarde hij hecht aan het leven van de Palestijnen, de zwakste partij in het conflict. Meer dan duizend doden op de Gazastrook vindt de heer Knoop geen groot probleem. Hard militair optreden is volgens hem de enige manier om tot een oplossing te komen, ook al zijn de diplomatieke middelen nog lang niet uitgeput. Diplomatie zal uiteindelijk de oplossing blijken, op voorwaarde dat die billijk is voor alle partijen.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Zelfverdediging en het misbruik van de chronologie

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De Israëlische overheid beroept zich op het recht op zelfverdediging om de Palestijnse Gazastrook te bombarderen. Dit is een legitiem recht van een staat om zich tegen agressie te verdedigen. Dit geldt echter enkel wanneer alle vredelievende middelen zijn uitgeput. Dit is allerminst het geval.

De teller staat intussen op ruim 750. Ruim zevenhonderdvijftig (!) Palestijnen vonden de dood sinds het oplaaien van het geweld tussen het Israëlische leger en de Palestijnen in de Gazastrook. Van die 750 zijn de overgrote meerderheid onschuldige burgers, en geen “Hamas-strijders”, zoals Israëlische diplomaten ons willen laten geloven. Onschuldige burgers, moeders, vaders, kinderen, vrienden en vriendinnen, burgers die al jarenlang opgesloten leven op een miezerig stukje grond tegen de Middellandse Zee.

Zelfverdediging

Als een grondgebied bezet wordt door een buitenlandse macht, heeft de bevolking van dat grondgebied het recht om zich hiertegen te verzetten. Onmiddellijk rijst de vraag: wat moet er precies stoppen? De raketten vanuit de Gazastrook die zelden slachtoffers maken? Of de blokkade van een strook land, dagelijkse ontvoeringen, opsluitingen van Palestijnen die vervolgens zonder proces worden vastgehouden, het schieten met scherp op kinderen die stenen gooien naar Israëlische tanks, het willekeuring neerschieten van Palestijnse burgers?

Israël beroept zich op het recht op zelfverdediging. Dit is een legitiem recht. Er is echter een bijkomende voorwaarde. Het recht om met geweld terug te slaan geldt enkel wanneer alle vredelievende middelen zijn uitgeput. Dit is hier allerminst het geval.

De vredelievende middelen liggen nochtans voor de hand. Het volstaat de hele reeks VN-resoluties over het conflict door te nemen. De internationale gemeenschap is unaniem voorstander van een tweestatenoplossing, met uitzondering van Israël en de VS, die wel zeggen voorstander te zijn, maar van wie uit het stemgedrag blijkt dat ze net het tegendeel willen.

De oplossing is als volgt samen te vatten:
– Israël trekt zich terug tot aan de grenzen van 1967
– Israël stopt de bezetting van (delen van) de Westelijke Jordaanoever en de blokkade van Gaza
– Israël erkent de Palestijnse staat als één en ondeelbaar
– de Palestijnen erkennen het bestaansrecht van Israël en staken het geweld
– alle burgers krijgen gelijke rechten

Daarbij komt de verwezenlijking van een kernwapenvrije zone in het hele Midden-Oosten, waardoor Israël zich opnieuw kan integreren in de regio. Een Joodse staat zonder kernwapens zal ook omringende landen de bewapeningsmotivatie ontnemen.

Het zijn net de Verenigde Staten en Israël die een tweestatenoplossing in de weg staan. De Israëlische eerste minister, Benjamin Netanyahu, zegt zelf dat er “geen Palestijnse staat komt.” Zolang de VS geen duidelijk standpunt innemen voor een Palestijnse staat, zal die er ook nooit komen.

Oorzaken

In tijden van supersnelle, moderne mediaberichtgeving is het moeilijk om een duidelijke kijk te krijgen op de oorzaken van het geweld. Een reportage van anderhalve minuut op het televisiejournaal zal de kijker weinig bijleren over de echte oorzaken van het probleem.

Een citaat van auteur David Cromwell is hier op zijn plaats:
“Trying to understand the tangled web of Israel and Palestine from mainstream media reports is a bit like trying to grasp climate dynamics by watching daily weather forecasts. Superficially, there is often lots of action to report; but little knowledge is conveyed about the underlying forces or relevant background.”
(uit Why Are We The Good Guys?, 2012)

Nu gaat het immers zo: “Hamas schiet raketten af op burgerdoelen in Israël, ze doen dit willekeurig, Israël heeft het recht zich te verdedigen en slaat hard terug. Hamas moet eerst het geweld stoppen, daarna zien we wel weer.”

Daarbij komt de moord op de drie Joodse jongeren, die aangeduid wordt als oorzaak van het oplaaiende geweld. Zo schreef Elsevier vorige week: “De ellende begon toen drie Joodse kinderen door Palestijnse strijders werden ontvoerd en op een brute wijze werden vermoord.”

Een beschamende aanfluiting van de werkelijkheid. De ellende is helemaal niet begonnen bij de ontvoering van en de moord op de drie Joodse jongeren. Het geweld sleept al decennia aan en de huidige opflakkering is slechts een symptoom van een veel dieper liggend probleem.

Chronologie

Misbruik van de chronologie van de gebeurtenissen is een vaak toegepaste techniek om het publiek te bespelen. Hetzelfde gebeurde in Ex-Joegoslavië op het einde van de jaren ’90, toen de NAVO besloot om burgerdoelen in Belgrado te bombarderen in wat in het Westen bekend is als een ‘humanitaire interventie’.

Bombardementen op Belgrado beschreven als 'humanitaire interventie'

Bombardementen op Belgrado beschreven als ‘humanitaire interventie’

Etnische zuiveringen van de Kosovaren door de Serviërs werden toen aangegrepen als rechtvaardiging van de bombardementen op Belgrado, de Servische hoofdstad, om Slobodan Milosevic, de Servische leider, tot overgave te dwingen.

Later bleek echter dat de etnische zuiveringen van Kosovaren pas volop op gang kwamen toen de bombardementen al begonnen waren, bombardementen die de NAVO organiseerde als ‘geloofwaardigheidsoperatie’. Na de dreigementen van de NAVO aan het adres van Milosevic, die wel te vinden was voor een vredesakkoord, maar niet voor de onvoorwaardelijke overname van zijn land door NAVO-troepen, zag de NAVO zich genoodzaakt om burgerdoelen in Belgrado te bombarderen.

Dit alles om de geloofwaardigheid van de militaire alliantie te vrijwaren en de burgerbevolking te terroriseren. Resultaat: duizenden doden. De techniek werd duidelijk omschreven door Lt. Gen. Michael Short van de Amerikaanse luchtmacht:

“If you wake up in the morning and you have no power to your house and no gas to your stove and the bridge you take to work is down and will be lying in the Danube for the next 20 years, I think you begin to ask, ‘Hey, Slobo [Milosevic], what’s this all about? How much more of this do we have to withstand?’”

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Humanitair bombarderen: Orwell kan er nog wat van leren

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Sterk staaltje journalistieke analyse in De Morgen vandaag. Alhoewel de auteur een poging doet een genuanceerd beeld van de gebeurtenissen op te hangen, slaat hij de bal enkele keren compleet mis. Een analyse van de analyse.

“Het rakettenoffensief van Israël kan namelijk erger voorkomen voor beide partijen. Toen de Amerikanen in 1945 twee atoombommen dropten boven Hiroshima en Nagasaki wouden ze een duidelijk signaal geven aan Japan. Dat signaal zorgde voor een snel einde van de oorlog en zorgde ervoor dat minder Japanners en Amerikanen het leven lieten in een grondoffensief.”

Deze ‘journalist’ moet zijn geschiedeniscursus er nog maar eens op natrekken. De atoombommen die de VS onder opperbevel van president Truman op Japan dropten, waren helemaal niet nodig om een snel einde te maken aan de oorlog. Tokio was eerder al platgebrand door Amerikaanse luchtaanvallen waarbij in één geval in één nacht tijd 100.000 burgers om het leven kwamen. Het Japanse leger hinkte op zijn laatste poten en zou het niet langer dan enkele weken meer hebben uitgezongen.

De atoomaanval van de VS (gelukkig nog steeds de enige in de geschiedenis) was een zuivere misdaad tegen de mensheid en een ideale testcase voor het nieuwe wapentuig van de VS.

“Het militaire onevenwicht tussen beide partijen maakt het moeilijk om een oordeel te vellen over de proportionaliteit van het geweld. Meer zelfs de aanklacht over de disproportionaliteit van de Israëlische bombardementen zou geen twistpunt mogen zijn. Israël gebruikt het recht om zich te verdedigen.”

Hoezo ‘onmogelijk een oordeel te vellen’? Hoezo ‘geen twistpunt mogen zijn’? Hoezo het ‘recht zich te verdedigen’?

Hebben de Palestijnen misschien ook het recht om zich te verdedigen tegen vreemde bezetting van hun land of wat daar nog van overblijft? Raketaanvallen vanuit de Gazastrook komen niet uit het niets. Het ‘terrorisme’ waarover de Israëlische autoriteiten spreken, is geen natuurfenomeen. Geweld heeft altijd een oorzaak. De oorzaak moet gezocht worden in een onmenselijke bezetting van een gebied die nu al meer dan 45 jaar aanhoudt.

Gaza in 2012

Gaza in 2012

“Als we naar de intenties van beide partijen kijken, zien we een duidelijk verschil. Hamas schiet al enkele jaren lukraak goedkope Qassam-raketten naar Israëlische steden. De radicale Palestijnse verzetsbeweging gebruikt geen GPS-coördinaten of iets gelijkaardig om doelwitten in te stellen. Het is de bedoeling om zo veel mogelijk schade of slachtoffers te maken met de raketten. Terwijl Israël enkel militaire doelwitten viseert. “De burgerdoden die in Gaza te betreuren vallen, zijn ‘ collateral damage”, klinkt het bij Israëlisch oud-generaal Shlomo Brom.”

Israël viseert volgens de journalist enkel militaire doelwitten. Hamas daarentegen wil volgens hem zo veel mogelijk willekeurige slachtoffers maken. 200 doden aan Palestijnse kant, waaronder tal van onschuldige kinderen, moeders en vaders, tegenover één (juist ja, 1) dode aan Israëlische kant. Alle ‘goede intenties’ ten spijt, slaagt Israël er niet in onschuldige levens te sparen. Hoe geloofwaardig zijn intenties wanneer die door de feiten compleet tegengesproken worden?

“Het hoofddoel van Hamas is zonder meer een vrij Palestina. Dat botst uiteraard met het voortbestaan van de staat Israël.”

Dit botst helemaal niet met het voortbestaan van de staat Israël. Er zijn tal van VN-resoluties die pleiten voor een tweestatenoplossing met respect voor beide volkeren.

Als Israël stopt met de blokkade van de Gazastrook en het inpalmen van de Westelijke Jordaanoever en de Golan-hoogvlakten, de oorlogsretoriek ten opzichte van Iran staakt, Palestijnen niet langer zonder enige vorm van proces opsluit en foltert en de rechten van alle volkeren op het grondgebied respecteert, dan is er weinig wat een duurzame vrede in het Midden-Oosten in de weg staat.

Ten slotte: humanitair bombarderen is een Orwellisme van de zuiverste soort. Er bestaat niet zoiets als “humanitair bombarderen”. Niet in Ex-Joegoslavië, niet in Vietnam, niet in Japan en al helemaal niet in de Gazastrook.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Irak en het collectief geheugenverlies

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De Verenigde Staten hebben vredesduif John Kerry weer naar het het Midden-Oosten uitgestuurd. Deze keer ging hij op bezoek in Irak, waar hij “hoopt de Koerden ertoe te bewegen om mee een nieuwe regering van nationale eenheid in Irak op de been te brengen.”

Tegenwoordig is het al ISIS wat de klok slaat. De soennitische extremisten van de Islamic State in Iraq and Syria zijn de nieuwe vijand in de regio. Het wordt tijd dat alle ‘gematigde groepen’ de handen in elkaar slaan om deze ‘bedreiging voor de wereldvrede’ te verslaan.

Regering van nationale eenheid

Het is hier dat de Verenigde Staten bijspringen. Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry bracht een verrassingsbezoek aan Bagdad. Hij pleitte er voor een eenheidsregering met sjiieten, soennieten en koerden, de drie belangrijkste bevolkingsgroepen in het land.

Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry

Minister van Buitenlandse Zaken John Kerry

Internationale politiek gaat over geloofwaardigheid. Hebben de VS nog enige geloofwaardigheid? Is Amerika wel de geschikte partij om in de regio vrede te bewerkstelligen? Hoe hebben de Verenigde Staten zich de afgelopen decennia ten opzichte van Irak opgesteld?

Trouwe bondgenoot

Laten we beginnen met het belangrijkste feit dat we liever uit het collectieve bewustzijn bannen. Saddam Hoessein, de baarlijke duivel van de Bush-dynastie, is een groot deel van zijn bewind een trouwe bondgenoot geweest van de VS. In de jaren tachtig, tijdens het presidentschap van Ronald Reagan, was het de ideale partner om ten strijde te trekken tegen het Iran van de ayatollahs. In een oorlog die acht jaar aansleepte, maakte Irak duchtig gebruik van gifgas. Dit werd door de internationale gemeenschap (een diplomatiek synoniem voor ‘de VS en iedereen die het ermee eens is’) door de vingers gezien. Saddam was immers een dictator, maar de Islamitische republiek ernaast was nog minder geliefd.

De ergste misdaad

Nog niet zo lang geleden spraken politici en diplomaten over de hele wereld zich vol afschuw uit over de vermeende gifgasaanval van Syrisch president Bashar al-Assad tijdens de burgeroorlog die in zijn land woedt. De regering had zich schuldig gemaakt aan de ergste misdaad, een aanval op de eigen bevolking. En dan nog wel met chemische wapens. Dit is inderdaad een weerzinwekkende misdaad, die niet goed te keuren valt.

Maar laten we even terugkeren in de tijd, naar 1988. De oorlog tussen Iran en Irak liep op z’n einde, met vele honderdduizenden doden als resultaat. Saddam Hoessein, zelf een soenniet, zag zijn kans schoon om een aanval uit te voeren op de koerden in de stad Halabja in het noorden van Irak. Trieste balans: ruim vijfduizend doden. Saddam pleegde de ergste misdaad, een gewelddadige aanval op de eigen burgerbevolking, mét westerse steun, een cruciaal element dat steeds vergeten wordt.

Halabja 1988, ruim 5000 koerden komen om bij een chemische aanval

Halabja 1988, ruim 5000 koerden komen om bij een chemische aanval

Desert Storm

In de zomer van 1990 ging Saddam een stap te ver. Hij viel Koeweit binnen om de macht in de olierijke grensregio te verwerven. Dit was niet naar de zin van de Amerikanen, die, in een poging om de bevolking het Vietnam-fiasco te doen vergeten, reageerden met operatie Desert Storm. De bedoeling was een blitzkrieg met een overweldigende overwinning voor de Amerikanen.

Irak werd voor een eerste keer vernietigd. De Amerikanen maakten gebruik van verarmd uranium, met als gevolg dat er jaren later nog kinderen geboren worden met kanker of andere lichamelijke aandoeningen als gevolg van de nucleaire besmetting.

Had Saddam een verkeerde inschatting gemaakt? Had hij niet goed begrepen hoe ver hij precies mocht gaan? Het vergassen van zijn eigen bevolking was enkele jaren daarvoor geen probleem geweest… Een inval in Koeweit plots wel. De spelregels van Washington waren op z’n minst arbitrair.

Irak werd gestraft. De sancties van de Verenigde Naties – eigenlijk van de VS en Groot-Brittannië – zouden een al verwoest land nog dieper in de afgrond drijven. Veel geneesmiddelen en andere broodnodige producten mochten niet meer worden ingevoerd waardoor naar schatting een half miljoen (500.000!) Iraakse kinderen stierven, die anders gewoon waren blijven leven. In een interview verkondigde toenmalig Minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright dat dit “een prijs was die ze bereid waren te betalen.”

Al Qaeda en MVW’s

Toen kwam 11 september en de inval door de Amerikanen in Afghanistan. De Al Qaeda-gekte maakte van Irak een ideaal doelwit. Eerst werd Saddam Hoessein gelinkt aan Osama Bin Laden, terwijl iedereen die de regio een beetje kent, weet dat die twee niets met elkaar te maken wilden hebben, want de één seculier, de ander fundamentalist. Daarna loog Colin Powell voor de Verenigde Naties over de massavernietigingswapens die Irak zou bezitten. Het hek was van de dam en de Angelsaksische coalitie trok ten aanval.

De oorlog zou bijna tien jaar duren, een miljoen mensen lieten het leven, waaronder ontelbare burgers. Massavernietigingswapens werden nooit gevonden. Saddam werd aangetroffen in een put in de grond en terechtgesteld in een Playmobil-proces.

Geweld heerst

Je kan over Irak veel vertellen, maar één ding is zeker. Vóór 1991 was het een betere plek om te leven. Na een decennium van afschuwelijke sancties, gevolgd door een decennium van oorlog, is het een land in ruïnes. Verschillende groepen staan te springen om het machtsvacuüm op te vullen, zeker na de Amerikaans-Britse terugtrekking in 2011. Geweld verscheurt nog steeds dit land, ooit de bakermat van Arabische cultuur en ontwikkeling aan de Tigris en de Eufraat, en in juni 2014 vielen al meer dan duizend doden.

President Obama zei onlangs nog dat het “aan de Irakezen is om hun problemen op te lossen”. Allemaal leuk en aardig, maar het zijn de Amerikanen en hun bondgenoten die het land naar de verdoemenis hebben geholpen. Saddam Hoessein was een vreselijke dictator, maar een bedreiging voor de wereldvrede is hij nooit geweest. De claim dat Amerika en Groot-Brittannië een nobele daad hebben verricht door deze dictator te verdrijven getuigt van een onwaarschijnlijke leugenachtigheid.

Dat minster Kerry er nu op uit trekt om een oplossing te forceren is absurd. Hoe kan een afgevaardigde van een land met dit palmares in Irak gaan pleiten voor “nationale eenheid”, “samen sterk” en “vrede in de regio”?

In internationale politiek draait alles om geloofwaardigheid. Of om collectief geheugenverlies.

 

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Partijdige scheidsrechters in het Midden-Oosten

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Vorige week in het nieuws: het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen zit in het slop. No shit! Het “vredesproces” zit al meer dan 40 jaar in het slop. Spreken over een “vredesproces” is eigenlijk gewoon absurd.

De Verenigde Staten stuurden oorlogsheld John Kerry uit om eindelijk de knoop in het Midden-Oosten te ontwaren. Hij gaf zichzelf negen maanden om de onderhandelingen weer op het goede spoor te brengen. Maar na acht maanden staat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken nog nergens.

Moeten we daarvan opkijken?

John Kerry, de 'onpartijdige' scheidsrechter

John Kerry, de ‘onpartijdige’ scheidsrechter

Stelt u zich even het volgende voor. Noord- en Zuid-Korea zijn al decennialang niet de dikste vrienden. Misschien wordt het eens tijd om vrede te sluiten (beide Korea’s zijn officieel nog steeds met elkaar in oorlog). Cuba, waar de Castro’s al lang vriendschappelijke betrekkingen onderhouden met Noord-Korea, werpt zich op als onderhandelaar in het geschil. Klap-klap in de handjes voor de goede bedoelingen.

Geloofwaardig?

Of keren we even terug naar Noord-Ierland. In het begin van de jaren ’90 wordt het toch wel écht de hoogste tijd om het conflict tussen katholieken en protestanten op te lossen. Het Vaticaan stuurt een afgevaardigde om de strijdende partijen tot serieuze vredesonderhandelingen te bewegen. Een mooi gebaar.

Maar geloofwaardig?

Misschien denkt u nu “wat een karikatuur.” Maar zo ver is de parallel niet gezocht. De Verenigde Staten werpen zich in het Midden-Oosten op als eerlijke scheidsrechter. Elke VS-president (sinds de jaren ’70) die zichzelf een beetje serieus neemt, vertelde de wereld ooit dat hij het Midden-Oosten-vraagstuk wilde oplossen. Zelfs voormalig president George W. Bush zei een “visie” te hebben voor vrede in het Midden-Oosten.

Medeplichtig

Zo ook president Obama. Vorig jaar gaf hij kersvers minister van Buitenlandse Zaken John Kerry de opdracht het “vredesproces” in het Midden-Oosten weer vlot te trekken. Wederom applaus voor de mooie woorden en goede bedoelingen.

Maar kan iemand die bedoelingen echt serieus nemen? Wie gelooft nog dat de Verenigde Staten een neutrale partij zijn in de regio? De VS zijn al vele decennia medeplichtig aan de oorlogen en mensenrechtenschendingen die in Israël, de bezette gebieden en in de buurlanden plaatsgrijpen.

Amerika geeft jaarlijks miljarden dollars steun aan de staat Israël (het grappige is dat die steun begroot wordt als ontwikkelingssamenwerking). Israël wordt voorzien van het modernste wapentuig uit de VS. En als Israël wapens koopt, dan willen de buurlanden (Saoedi-Arabië, weerzinwekkende dictatuur en belangrijke VS-bondgenoot, op kop) natuurlijk ook een portie verse wapens, “om zichzelf te verdedigen.” In jargon heet dit een teaser, ideaal om de wapenindustrie op volle toeren te laten draaien.

Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken John Kerry

Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken John Kerry

Nog geen enkele Amerikaanse president heeft, ondanks de mooie woorden, Israël krachtdadig aangemaand te stoppen met de bouw of uitbreiding van illegale nederzettingen in de Palestijnse bezette gebieden.

Enkele jaren geleden deed Obama een bescheiden poging. Hij vond dat de uitbreiding van de nederzettingen moest stoppen als voorwaarde voor vrede. Israëlisch premier Netanyahu was not amused en ging over tot de orde van de dag. De bouw van nederzettingen gaat gewoon door. Netanyahu wist natuurlijk dat Obama hem niet écht op de vingers zou tikken.

Oplossing niet zó complex

De oplossing ligt echter voor de hand en de sleutel bevindt zich niet in het Midden-Oosten. De oplossing moet gezocht worden in de Verenigde Staten en is tweeledig.

Ten eerste: wanneer de VS besluiten de onvoorwaardelijke steun voor de Israëlische regering op te schorten, pas dan zal er een dynamiek op gang komen waarbij Israëls leiders verplicht zijn om voluit te gaan voor integratie in de regio en normalisering van de relaties met de buurlanden in plaats van verder uit te groeien tot paria van de wereld.

Ten tweede moeten de Verenigde Staten eindelijk werk maken van een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten, zoals bepaald door resoluties van de Verenigde Naties. Dit betekent dat Iran zich engageert om geen kernwapens te produceren, maar wel gebruik mag maken van nucleaire energie voor civiele doeleinden. Hetzelfde geldt voor Israël, dat zijn kernwapens zal moeten opgeven, wat alle andere landen in de regio het motief voor kernwapenproductie ontneemt.

Wanneer aan die twee voorwaarden voldaan is, zal er sprake kunnen zijn van een écht vredesproces in het Midden-Oosten, zonder partijdige scheidsrechters.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De paradox van de privatisering

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Vorige week in het nieuws: Sodexo en Parnassia mogen het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent gaan uitbaten. De overheid schuift de zorg voor geesteszieken door naar de private sector.

Het is geen populair standpunt, maar het is de verdomde plicht van de overheid om in te staan voor de zorg van geesteszieken zonder dat daar een winstmotief aan te pas komt. Een maatschappij die niet wilt instaan voor de zorg van de allerzwaksten is geen beschaafde samenleving, hooguit een bananenrepubliek.

health

Hoe werkt privatisering eigenlijk?

De private sector neemt taken van de overheid over. Dit kan gaan om openbaar vervoer, telecommunicatie, banken, postbedeling,… En tegenwoordig ook ziekenzorg. Hoe graag we het ook zouden geloven, de privésector snelt de maatschappij hier niet te hulp voor onze mooie ogen. Er is maar één doel bij privatisering: winstmaximalisatie voor bedrijven.

En hoe kan dit beter dan door diensten te leveren aan de overheid in een sector waarvan we weten dat er altijd een voldoende hoge vraag zal zijn?

Dit wil zeggen dat de belastingbetaler privéondernemingen betaalt om een dienst te verlenen die de overheid eerst zelf uitvoerde. Tot daar is alles oké, want toen de overheid dit zelf deed, moesten de centen natuurlijk ook ergens vandaan komen.

Problematisch wordt het echter wanneer het winstmotief primeert op het belang van de patiënt. En dit is per definitie het geval wanneer Sodexo en Parnassia op een dag voor de keuze gesteld worden van ofwel bijkomende (noodzakelijke!) behandeling van een geïnterneerde zonder bijkomende financiële middelen van de overheid, ofwel helemaal niks doen. U mag drie keer raden wat er zal beslist worden.

Stel, in een hypothetisch geval, dat de manager van het psychiatrisch centrum (een werknemer van Sodexo en/of Parnassia), in een vlaag van morele onverschrokkenheid, toch beslist een dure behandeling door te zetten, omdat hij ervan overtuigd is dat dit juist is voor de geïnterneerde, zonder dat daar extra middelen van de overheid tegenover staan. Eén keer zal hij hiermee wegkomen. Een tweede keer allicht ook. Maar bij de derde keer zal hij door de raad van bestuur (en dus de aandeelhouders) vriendelijk doch nadrukkelijk verzocht worden zijn functie neer te leggen.

Logisch, want Sodexo en Parnassia zijn commerciële bedrijven, ze hebben een winstoogmerk. Het is niet alsof het bestuur van Sodexo op een dag opstond met de vraag: “hoe kunnen we eindelijk eens iets goed doen voor de geïnterneerden? Want dat zijn toch wel echt arme sloebers.” Neen, de beslissing van een privéonderneming om een psychiatrisch centrum (of ziekenhuis, of gevangenis, of eender welke andere instelling) is enkel en alleen gebaseerd op het vooruitzicht om winst te maken. Een al te moreel bewuste manager staat nu eenmaal winstmaximalisatie in de weg.

Een ander gevolg van privatisering is dat de zorg grotendeels aan overheidscontrole onttrokken wordt. In de Verenigde Staten, waar grote delen van het gevangeniswezen al geprivatiseerd zijn, verdienen multinationals massa’s geld met dank aan de belastingbetaler (want die moeten al dat altruïstisch onderdak natuurlijk financieren) en hun eigen legertjes aan spotgoedkope arbeidskrachten. In Irak zijn er de Blackwater-huurlingen, ter plaaste om het Amerikaanse leger (!) te beschermen, waarover al tal van wandaden aan het licht werden gebracht.

Dit alles illustreert de paradox van de privatisering. De overheid moet geen diensten als ziekenzorg, telecommunicatie, postbedeling,… meer leveren. Maar ze mag er wél nog voor betalen. Grote bedrijven worden rijk, niet door een stevige concurrentiepositie in een goed functionerende vrije markt, maar wel door een oligopolie dat gefinancierd wordt met uw en mijn belastinggeld, met als gevolg:

  • slechtere dienstverlening (want “cost efficiency”);
  • minder controle;
  • en enkele privéspelers die de winsten opstrijken.
facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Plat op de buik voor “vrije” handel

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

U las het in uw gazet. En indien niet, dan zag u Karel De Gucht wel in één of andere TV-studio opdraven ter vurige verdediging van het TTIP, zijn levenswerk, het vrijhandelsakkoord tussen Europa en de Verenigde Staten.

NAFTA and its results

Eventjes terug naar 1994. Toen werd de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst tussen Canada, de VS en Mexico van kracht, oftewel NAFTA. Mexicaanse maïsboeren gingen failliet omdat ze niet meer konden concurreren met gesubsidieerde maïs uit de VS en Amerikaanse multinationals verscheepten massaal jobs naar Mexico, om vooral in de noordelijke grensregio mensen in abominabele omstandigheden te werk te stellen. Europa gaat met het Transatlantic Trade and Investment Program (TTIP) dezelfde weg op.

TTIP vs NAFTA

Want dat is waar vrijhandelsakkoorden over gaan: nivellering naar beneden toe. Vrije doorgang voor bedrijven om in het buitenland hun producten te laten assembleren, tewerkstellen van goedkope arbeidskrachten over de grens om de ‘concurrentie’ te laten spelen. Met als resultaat: enorme winsten voor hoofdzakelijk multinationals en minder rechten en verslechterde arbeidsomstandigheden voor werknemers.

Maar dat mag niet gezegd worden. EU-commissaris Karel De Gucht heeft het steevast over “jobs”, over een “enorme toename in welvaart” en “verhoogde economische groei” als gevolg van TTIP. Verhoogde winsten voor multinationals en een hoger bnp zorgen niet voor meer welvaart voor de gemiddelde werknemer.

In een periode waarin de beurzen het ene na het andere record boeken zijn de lonen van CEO’s en andere topmanagers de hoogte ingeschoten. En toch is het nog steeds crisis… Steeg uw loon de voorbije drie jaar ook met 30 procent?

Toegenomen handel

De toegenomen internationale handel als gevolg van NAFTA bestond voor het grootste deel uit “handel” tussen verschillende vestigingen van eenzelfde bedrijf. Wanneer General Motors een container auto-onderdelen verscheept om ze in Noord-Mexico te laten assembleren, dan spreken de statistieken van “handel”. Moeten we het daarvoor allen in koor uitschreeuwen van blijdschap, ook al wordt er niemand beter van? Het is logica voor gevorderden.

Gevolgen van TTIP

We kunnen hierover kort zijn: grote bedrijven krijgen meer rechten, werknemers slechtere werkomstandigheden.

– Privéondernemingen krijgen het recht om wetgeving die de industrie reguleert (en een barrière vormt voor winst) aan te vechten voor een handelstribunaal. De staat wordt nog onmachtiger om multinationals aan banden te leggen.

– Bedrijven wordt het makkelijker gemaakt om buitenlandse arbeidskrachten in dienst te stellen of om productiecapaciteit te verplaatsen over de oceaan. Per definitie zorgt dit voor slechtere werkomstandigheden.

Intellectueel eigendomsrecht wordt uitgebreid. In het kort houdt dit in dat een bedrijf een andere firma kan verhinderen om, bijvoorbeeld, een gelijkaardig geneesmiddel te ontwikkelen en op de markt te brengen. Ook als dit kan tegen een véél lagere kostprijs. Dit stompt creativiteit en ontwikkeling af, net hetgeen het TTIP beweert te bevorderen.

Geheim

Op de website van het TTIP is het volgende te lezen:
“Corporate Co-chairs:  Amway, Citi, Dow, FedEx, Ford, GE, IBM, Intel, Johnson & Johnson, JP Morgan Chase, Lilly, MetLife and UPS.”

Een mooi lijstje van belanghebbenden bij TTIP, waaronder twee grootbanken die mee verantwoordelijk zijn voor de financiële en economische wereldcrisis die al sinds 2007 aansleept. Een autobouwer die overleefde dankzij massale staatssteun en een computergigant die bestaat dankzij staatsorders. Dan is er het grootste Amerikaanse bedrijf General Electric, actief van microgolfovens tot mediakanalen, één van de grootste farmamultinationals ter wereld en twee postorderbedrijven.

We kunnen ons de vraag stellen of KMO’s en gewone werknemers even tevreden moeten zijn met de TTIP-plannen.

Het is geen wonder dat onderhandelingen over dit vrijhandelsakkoord in het diepste geheim verlopen. Net als bij NAFTA, weten de machthebbers al te goed dat de overgrote meerderheid van de bevolking tegen dit soort ‘vrijhandel’ is.

Als het publiek op de hoogte was van wat er gebeurde, dan zouden ze wel eens in opstand kunnen komen. Of tenminste niet meer stemmen voor Karel De Gucht en co.

 

Opmerking voor de aandachtige lezer:
Ik spreek vaak over “vrij”, “handel” en “vrijhandel” (met aanhalingstekens). Dit is omdat niets is wat het lijkt. Een vrijhandelsakkoord heeft niets te maken met “vrij”, en nog veel minder met “vrije handel”. Net zoals “jobs” een synoniem is geworden voor “winst voor grote bedrijven”, maar dat laatste bekt natuurlijk veel minder lekker tijdens een televisiedebat.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

10 jaar 9/11

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Tijdens het afgelopen herdenkingsweekend voor de aanslagen van 11 september 2001 heb ik meermaals met misselijkmakende verontwaardiging naar het tv-toestel gekeken. Emo-televisie van de bovenste plank met een schrijnend gebrek aan echte duiding.

Het ergste kwam uit de mond van de Amerikaanse ambassadeur Howard Gutman in de Zevende Dag. Hij vindt namelijk dat de wereld sinds de aanslagen van 11 september in goede zin veranderd is. “We weten hoe Het Kwade eruitziet, en samen staan we sterk om ons te behoeden voor dat kwaad”, aldus Gutman. “We weten dat Het Kwade zich schuilhoudt in trainingskampen in Afghanistan.” Terloops noemt hij ‘the war on terror’ een relatief succes.

Wanneer gaan zulke mensen leren dat de wereld iets genuanceerder in elkaar zit dan dit zwart-witverhaal laat uitschijnen?

Na de herdenkingsplechtigheden voor de vreselijke aanslagen van 11 september 2001 stel ik voor dat we hetzelfde doen voor de duizenden onschuldige sukkelaars die in Afghanistan dagelijks NAVO-bommen op hun dak krijgen. Voor de tienduizenden kindertjes in Irak die in de jaren negentig stierven omwille van de strenge sancties tegen hun land waardoor ze onvoldoende medicijnen ter beschikking hadden, terwijl die verschrikkelijke Saddam slechts tien jaar eerder een VS-bondgenoot was. Misschien kunnen we een soortgelijke herdenking houden voor de ruim tweeduizend Palestijnse slachtoffers van de massaslachtingen in Sabra en Shatila in Beiroet door christelijke milities en hun Israëlische handlangers, nu exact 29 jaar geleden. Allemaal met directe of indirecte steun van de Verenigde Staten.

Het idee dat ‘terrorisme’ zomaar uit het niets verschijnt en dan maar afgeschilderd moet worden als ‘Het Kwade’ is een al te makkelijke manier om de waarom-vraag maar niet te moeten stellen.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather