Tag Archives: mediakritiek

Mainstream media en onze ‘goedaardige, democratische’ leiders

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Mensenrechtenschendingen zijn dat enkel wanneer ‘zij’ die begaan. Terrorisme wordt enkel herkend wanneer ‘de andere’ het pleegt. En de Westerse slaapwandelaars blijven geloven in de intrinsieke goedheid van hun eigen overheden.

Op 29 december stelde Paul Brill, buitenlandcolumnist van de Nederlandse Volkskrant, in De Morgen dat 2014 het jaar “van de sterke man” was.

Het is een vaste waarde in de mainstream media dat ‘onze’ leiders vriendelijker bejegend worden dan ‘die andere’, van het slag Poetin, Kim, Xi, maar ook Morales, Chavez of Castro. Journalisten, die zelf verstrengeld zijn in de machtsconcentraties à la Wetstraat (waar een voornamencultuur heerst), verworden meer en meer tot onofficiële woordvoerders van hun zittende regeringen of bevriende nationale leiders.

Paul Brill doet er een schepje bovenop.

“Nu hij [Poetin] de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft uitgenodigd om volgend jaar de viering van de overwinning op nazi-Duitsland te komen bijwonen, is er geen twijfel mogelijk: hij deugt echt niet.”

De heer Brill heeft de balans opgemaakt. Poetin deugt niet omdat hij Kim Jong-un uitnodigt voor een herdenkingsplechtigheid. Het gaat hier immers om een door het Westen officieel als vijand bestempeld staatshoofd. Poetin begaat hiermee de ultieme blunder: vriendelijke betrekkingen onderhouden met een dictator.

Geschiedenis

Als we de recente en minder recente geschiedenis erop na slaan, komen we tot de vaststelling dat Poetin niet de enige is die er minder ‘aanvaardbare’ vrienden op nahoudt.

In 2014 vloog Barack Obama naar Saoedi-Arabië om de wankele relaties met het oliekoninkrijk nieuw leven in te blazen. Deze Midden-Oosterse staat is één van de meest fundamentalistische landen ter wereld en volgens Human Rights Watch werden er in augustus 2014 nog negentien mensen onthoofd. Standaard praktijk in dat land.

Barack Obama en koning Abdullah van Saoedi-Arabië, de bakermat van de fundamentalistische Islam, waar in augustus 2014 nog 19 mensen werden onthoofd (foto foreignpolicynews.org)

Barack Obama en koning Abdullah van Saoedi-Arabië, de bakermat van de fundamentalistische Islam, waar in augustus 2014 nog 19 mensen werden onthoofd

In 2009 zei toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton dat ze de familie Moebarak ziet als “echte vrienden van mijn familie.” Hosni Moebarak is de man die Egypte dertig jaar lang met ijzeren hand, en met miljarden dollars militaire en economische steun van de Verenigde Staten, bestuurde, tot hij in 2011 ten val kwam tijdens de volksopstand in dat land.

De nieuwe VS-minister van Buitenlandse Zaken John Kerry was één van de eerste Westerse hoogwaardigheidsbekleders die een bezoek bracht aan generaal Al-Sisi. Hij sprak er zijn steun uit voor de man die na een militaire staatsgreep aan de macht kwam in het meest bevolkte Arabische land en zei dat de militaire steun (honderden miljoenen dollars per jaar) zou doorgaan. Kerry ging in 2014 ook langs bij koning Abdullah van Saoedi-Arabië, de bakermat van de fundamentalistische islam en het jihadisme.

Ook West-Europese leiders spelen het spel gretig mee.

In 2007 ging de Libische leider Muammar Kaddafi op bezoek bij de Franse president Nicholas Sarkozy. Dit is dezelfde Kaddafi die decennialang in het Westen gedemoniseerd werd en uiteindelijk in 2011 na een NAVO-missie in Libië gelyncht en vermoord werd. Kaddafi zou ook 50 miljoen euro gestort hebben om de Sarkozy-presidentscampagne te helpen financieren.

Na zijn ambtstermijn als Britse eerste minister bracht Tony Blair meermaals een bezoek aan kolonel Kaddafi van Libië. Het doel was telkens het verdedigen van Britse economische belangen in de regio.

Tony Blair en Kolonel Kaddafi in 2007 (foto telegraph.co.uk)

Tony Blair en Kolonel Kaddafi in 2007 (photo telegraph.co.uk)

In een iets verder verleden (1984), in de hoogdagen van het Apartheidsregime, ontving de Britse eerste minister Margaret Thatcher de Zuid-Afrikaanse president PW Botha. Thatcher had over Nelson Mandela’s ANC-beweging het volgende te zeggen: “The ANC is a typical terrorist organisation … Anyone who thinks it is going to run the government in South Africa is living in cloud-cuckoo land.” Ook toenmalig Amerikaans president Ronald Reagan noemde het ANC “one of the more notorious terrorist organisations.”

Drie Amerikaanse presidenten (Nixon, Bush en Clinton) gingen op de koffie bij de Indonesische dictator Soeharto of ontvingen hem voor een bezoek in Washington. Soeharto kwam in 1965 aan de macht, waarbij ongeveer een miljoen Indonesiërs, vooral (vermeende) communisten, werden afgeslacht. In de jaren ‘70 viel het Indonesische leger, met directe of indirecte steun van de VS, Groot-Brittannië, Australië en andere Westerse landen, Oost-Timor binnen. De trieste balans: ruim 200.000 doden, de ergste massamoord in verhouding tot inwoneraantal van de tweede helft van de 20ste eeuw. Steun voor het moorddadige regime ging door tot 1998, om economische belangen niet te schaden.

De Amerikaanse Secretary of State onder Richard Nixon, Henry Kissinger, was een welgekomen gast bij generaal Augusto Pinochet, die in 1973 in Chili aan de macht kwam na een militaire staatsgreep (onder de Chilenen beter bekend als the first 9/11) waarbij de democratisch verkozen president Salvador Allende om het leven kwam. Tijdens de dictatuur, die zou duren tot 1990, werden duizenden Chilenen omgebracht.

Hypocrisie

Het is altijd ontstellend om te zien hoe dit soort acties van ‘onze’ leiders steevast vergeten wordt en die van andere wereldleiders aangegrepen worden om aan te tonen dat ze “niet deugen”. De lijst van oorlogsmisdadigers en schenders van mensenrechten waar Westerse leiders mee op de koffie gingen is lang, zeer lang. En het palmares van deze misdadigers is veel schokkender dan alles wat Kim Jong-un ooit zou kunnen aanrichten in zijn land, laat staan in het buitenland.

“Maar wat hen [Poetin, Erdogan, Xi, Kim, al-Sisi] verbindt, is de rotsvaste overtuiging dat ze gerechtigd, ja zelfs geroepen zijn tot maximale machtsuitoefening. In de jongste editie van Foreign Affairs wordt Xi door China-expert Elizabeth Economy gekenschetst als een ‘keizerlijke president’. Hij heeft meer macht naar zich toe getrokken dan zijn voorgangers. Hij heeft een ambitieuze agenda die sterk nationalistisch is gekleurd. In verschillende varianten geldt dit ook voor de andere vier. Stuk voor stuk hebben ze de wil getoond tot het nemen van draconische maatregelen om oppositionele krachten uit te schakelen of ten minste het zwijgen op te leggen. En ze staan wantrouwig tegenover westerse politieke waarden aangaande de rechtsstaat en burgerrechten, al volgen ze soms wel formele democratische procedures. Met name Poetin en Erdogan beschouwen het Westen als een ontaard en verweekt avondland, waaraan hun eigen naties zich vooral niet moeten spiegelen.”

Wat moeten we denken van Barack Obama die steeds vaker optreedt als politieagent, rechter, jury en beul met drones doorheen het Midden-Oosten, terwijl hij in eigen land klokkenluiders vervolgt en doorgaat met het afluisteren van miljoenen Amerikanen en niet-Amerikanen? De constante steun voor landen die de mensenrechten met de voeten treden blijft doorgaan en wordt zelden in de mainstream media aan de kaak gesteld. Journalisten maken tegenwoordig evenveel deel uit van het establishment en werken in tandem samen met hun ‘democratische’ leiders om ‘de andere’ aan te klagen en indien nodig te demoniseren.

Hetzelfde geldt voor Europese leiders, die blindelings de dictaten van het neoliberalisme volgen, terwijl een meerderheid van de bevolking hier niet achterstaat. Alle wereldleiders zijn uit op het vergroten van hun macht, zowel politiek als economisch. Enkel wanneer officiële vijanden dit doen (zelfs wanneer dit gebeurt binnen de onmiddellijke invloedssfeer van die landen), wordt het in de Westerse pers een probleem.

Westerse goedaardigheid

“Voor het Westen, waar velen nog niet zo lang geleden droomden van een wereld waarin de liberale democratie een onstuitbare opmars maakt, blijft dat een moeilijk te verteren ervaring.”

De heer Brill gaat, zoals de overgrote meerderheid van Westerse opiniemakers en mediapersoonlijkheden, uit van de intrinsieke goedaardigheid van de Westerse leiders, die graag spreken over vrijheid, democratie en mensenrechten in de wereld. Wanneer Westerse leiders grove mensenrechtenschendingen begaan (of deze mee mogelijk maken) – en de voorbeelden zijn ontelbaar – dan gaat het in het beste geval om vergissingen, jammerlijke foutjes op het pad naar democratie, vrijheid en wereldvrede. In het slechtste geval wordt er eenvoudigweg niet over gesproken of wordt het zelfs toegejuicht. Deze houding – het geloof dat regeringen goedaardig zijn en handelen volgens een goed werkend moreel kompas – grenst, gezien de geschiedenis, aan krankzinnigheid.

We moeten af van dit wij-zij denken, verdelingen tussen Oost-West, goed-slecht, moslim-christen, die overheersen in onze media. De wereld is eenvoudiger te vertellen maar onmogelijk écht te begrijpen in dit soort termen. Journalisten moeten er een kerntaak van maken om hun eigen leiders te challengen. Het is te gemakkelijk om de lijn van de officiële regeringswoordvoerders of het State Department te volgen in de media. Hiermee willen we uiteraard niet stellen dat journalisten geen mensenrechtenschendingen of andere wandaden buiten het Westen (of buiten de Westerse bondgenoten) aan de kaak mogen stellen, maar échte journalistiek begint in de eerste plaats bij het in vraag stellen van het eigen beleid en de misdaden die wereldwijd worden mogelijk gemaakt door de eigen leiders.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Zelfverdediging en het misbruik van de chronologie

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

De Israëlische overheid beroept zich op het recht op zelfverdediging om de Palestijnse Gazastrook te bombarderen. Dit is een legitiem recht van een staat om zich tegen agressie te verdedigen. Dit geldt echter enkel wanneer alle vredelievende middelen zijn uitgeput. Dit is allerminst het geval.

De teller staat intussen op ruim 750. Ruim zevenhonderdvijftig (!) Palestijnen vonden de dood sinds het oplaaien van het geweld tussen het Israëlische leger en de Palestijnen in de Gazastrook. Van die 750 zijn de overgrote meerderheid onschuldige burgers, en geen “Hamas-strijders”, zoals Israëlische diplomaten ons willen laten geloven. Onschuldige burgers, moeders, vaders, kinderen, vrienden en vriendinnen, burgers die al jarenlang opgesloten leven op een miezerig stukje grond tegen de Middellandse Zee.

Zelfverdediging

Als een grondgebied bezet wordt door een buitenlandse macht, heeft de bevolking van dat grondgebied het recht om zich hiertegen te verzetten. Onmiddellijk rijst de vraag: wat moet er precies stoppen? De raketten vanuit de Gazastrook die zelden slachtoffers maken? Of de blokkade van een strook land, dagelijkse ontvoeringen, opsluitingen van Palestijnen die vervolgens zonder proces worden vastgehouden, het schieten met scherp op kinderen die stenen gooien naar Israëlische tanks, het willekeuring neerschieten van Palestijnse burgers?

Israël beroept zich op het recht op zelfverdediging. Dit is een legitiem recht. Er is echter een bijkomende voorwaarde. Het recht om met geweld terug te slaan geldt enkel wanneer alle vredelievende middelen zijn uitgeput. Dit is hier allerminst het geval.

De vredelievende middelen liggen nochtans voor de hand. Het volstaat de hele reeks VN-resoluties over het conflict door te nemen. De internationale gemeenschap is unaniem voorstander van een tweestatenoplossing, met uitzondering van Israël en de VS, die wel zeggen voorstander te zijn, maar van wie uit het stemgedrag blijkt dat ze net het tegendeel willen.

De oplossing is als volgt samen te vatten:
– Israël trekt zich terug tot aan de grenzen van 1967
– Israël stopt de bezetting van (delen van) de Westelijke Jordaanoever en de blokkade van Gaza
– Israël erkent de Palestijnse staat als één en ondeelbaar
– de Palestijnen erkennen het bestaansrecht van Israël en staken het geweld
– alle burgers krijgen gelijke rechten

Daarbij komt de verwezenlijking van een kernwapenvrije zone in het hele Midden-Oosten, waardoor Israël zich opnieuw kan integreren in de regio. Een Joodse staat zonder kernwapens zal ook omringende landen de bewapeningsmotivatie ontnemen.

Het zijn net de Verenigde Staten en Israël die een tweestatenoplossing in de weg staan. De Israëlische eerste minister, Benjamin Netanyahu, zegt zelf dat er “geen Palestijnse staat komt.” Zolang de VS geen duidelijk standpunt innemen voor een Palestijnse staat, zal die er ook nooit komen.

Oorzaken

In tijden van supersnelle, moderne mediaberichtgeving is het moeilijk om een duidelijke kijk te krijgen op de oorzaken van het geweld. Een reportage van anderhalve minuut op het televisiejournaal zal de kijker weinig bijleren over de echte oorzaken van het probleem.

Een citaat van auteur David Cromwell is hier op zijn plaats:
“Trying to understand the tangled web of Israel and Palestine from mainstream media reports is a bit like trying to grasp climate dynamics by watching daily weather forecasts. Superficially, there is often lots of action to report; but little knowledge is conveyed about the underlying forces or relevant background.”
(uit Why Are We The Good Guys?, 2012)

Nu gaat het immers zo: “Hamas schiet raketten af op burgerdoelen in Israël, ze doen dit willekeurig, Israël heeft het recht zich te verdedigen en slaat hard terug. Hamas moet eerst het geweld stoppen, daarna zien we wel weer.”

Daarbij komt de moord op de drie Joodse jongeren, die aangeduid wordt als oorzaak van het oplaaiende geweld. Zo schreef Elsevier vorige week: “De ellende begon toen drie Joodse kinderen door Palestijnse strijders werden ontvoerd en op een brute wijze werden vermoord.”

Een beschamende aanfluiting van de werkelijkheid. De ellende is helemaal niet begonnen bij de ontvoering van en de moord op de drie Joodse jongeren. Het geweld sleept al decennia aan en de huidige opflakkering is slechts een symptoom van een veel dieper liggend probleem.

Chronologie

Misbruik van de chronologie van de gebeurtenissen is een vaak toegepaste techniek om het publiek te bespelen. Hetzelfde gebeurde in Ex-Joegoslavië op het einde van de jaren ’90, toen de NAVO besloot om burgerdoelen in Belgrado te bombarderen in wat in het Westen bekend is als een ‘humanitaire interventie’.

Bombardementen op Belgrado beschreven als 'humanitaire interventie'

Bombardementen op Belgrado beschreven als ‘humanitaire interventie’

Etnische zuiveringen van de Kosovaren door de Serviërs werden toen aangegrepen als rechtvaardiging van de bombardementen op Belgrado, de Servische hoofdstad, om Slobodan Milosevic, de Servische leider, tot overgave te dwingen.

Later bleek echter dat de etnische zuiveringen van Kosovaren pas volop op gang kwamen toen de bombardementen al begonnen waren, bombardementen die de NAVO organiseerde als ‘geloofwaardigheidsoperatie’. Na de dreigementen van de NAVO aan het adres van Milosevic, die wel te vinden was voor een vredesakkoord, maar niet voor de onvoorwaardelijke overname van zijn land door NAVO-troepen, zag de NAVO zich genoodzaakt om burgerdoelen in Belgrado te bombarderen.

Dit alles om de geloofwaardigheid van de militaire alliantie te vrijwaren en de burgerbevolking te terroriseren. Resultaat: duizenden doden. De techniek werd duidelijk omschreven door Lt. Gen. Michael Short van de Amerikaanse luchtmacht:

“If you wake up in the morning and you have no power to your house and no gas to your stove and the bridge you take to work is down and will be lying in the Danube for the next 20 years, I think you begin to ask, ‘Hey, Slobo [Milosevic], what’s this all about? How much more of this do we have to withstand?’”

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Humanitair bombarderen: Orwell kan er nog wat van leren

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Sterk staaltje journalistieke analyse in De Morgen vandaag. Alhoewel de auteur een poging doet een genuanceerd beeld van de gebeurtenissen op te hangen, slaat hij de bal enkele keren compleet mis. Een analyse van de analyse.

“Het rakettenoffensief van Israël kan namelijk erger voorkomen voor beide partijen. Toen de Amerikanen in 1945 twee atoombommen dropten boven Hiroshima en Nagasaki wouden ze een duidelijk signaal geven aan Japan. Dat signaal zorgde voor een snel einde van de oorlog en zorgde ervoor dat minder Japanners en Amerikanen het leven lieten in een grondoffensief.”

Deze ‘journalist’ moet zijn geschiedeniscursus er nog maar eens op natrekken. De atoombommen die de VS onder opperbevel van president Truman op Japan dropten, waren helemaal niet nodig om een snel einde te maken aan de oorlog. Tokio was eerder al platgebrand door Amerikaanse luchtaanvallen waarbij in één geval in één nacht tijd 100.000 burgers om het leven kwamen. Het Japanse leger hinkte op zijn laatste poten en zou het niet langer dan enkele weken meer hebben uitgezongen.

De atoomaanval van de VS (gelukkig nog steeds de enige in de geschiedenis) was een zuivere misdaad tegen de mensheid en een ideale testcase voor het nieuwe wapentuig van de VS.

“Het militaire onevenwicht tussen beide partijen maakt het moeilijk om een oordeel te vellen over de proportionaliteit van het geweld. Meer zelfs de aanklacht over de disproportionaliteit van de Israëlische bombardementen zou geen twistpunt mogen zijn. Israël gebruikt het recht om zich te verdedigen.”

Hoezo ‘onmogelijk een oordeel te vellen’? Hoezo ‘geen twistpunt mogen zijn’? Hoezo het ‘recht zich te verdedigen’?

Hebben de Palestijnen misschien ook het recht om zich te verdedigen tegen vreemde bezetting van hun land of wat daar nog van overblijft? Raketaanvallen vanuit de Gazastrook komen niet uit het niets. Het ‘terrorisme’ waarover de Israëlische autoriteiten spreken, is geen natuurfenomeen. Geweld heeft altijd een oorzaak. De oorzaak moet gezocht worden in een onmenselijke bezetting van een gebied die nu al meer dan 45 jaar aanhoudt.

Gaza in 2012

Gaza in 2012

“Als we naar de intenties van beide partijen kijken, zien we een duidelijk verschil. Hamas schiet al enkele jaren lukraak goedkope Qassam-raketten naar Israëlische steden. De radicale Palestijnse verzetsbeweging gebruikt geen GPS-coördinaten of iets gelijkaardig om doelwitten in te stellen. Het is de bedoeling om zo veel mogelijk schade of slachtoffers te maken met de raketten. Terwijl Israël enkel militaire doelwitten viseert. “De burgerdoden die in Gaza te betreuren vallen, zijn ‘ collateral damage”, klinkt het bij Israëlisch oud-generaal Shlomo Brom.”

Israël viseert volgens de journalist enkel militaire doelwitten. Hamas daarentegen wil volgens hem zo veel mogelijk willekeurige slachtoffers maken. 200 doden aan Palestijnse kant, waaronder tal van onschuldige kinderen, moeders en vaders, tegenover één (juist ja, 1) dode aan Israëlische kant. Alle ‘goede intenties’ ten spijt, slaagt Israël er niet in onschuldige levens te sparen. Hoe geloofwaardig zijn intenties wanneer die door de feiten compleet tegengesproken worden?

“Het hoofddoel van Hamas is zonder meer een vrij Palestina. Dat botst uiteraard met het voortbestaan van de staat Israël.”

Dit botst helemaal niet met het voortbestaan van de staat Israël. Er zijn tal van VN-resoluties die pleiten voor een tweestatenoplossing met respect voor beide volkeren.

Als Israël stopt met de blokkade van de Gazastrook en het inpalmen van de Westelijke Jordaanoever en de Golan-hoogvlakten, de oorlogsretoriek ten opzichte van Iran staakt, Palestijnen niet langer zonder enige vorm van proces opsluit en foltert en de rechten van alle volkeren op het grondgebied respecteert, dan is er weinig wat een duurzame vrede in het Midden-Oosten in de weg staat.

Ten slotte: humanitair bombarderen is een Orwellisme van de zuiverste soort. Er bestaat niet zoiets als “humanitair bombarderen”. Niet in Ex-Joegoslavië, niet in Vietnam, niet in Japan en al helemaal niet in de Gazastrook.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

10 jaar 9/11

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Tijdens het afgelopen herdenkingsweekend voor de aanslagen van 11 september 2001 heb ik meermaals met misselijkmakende verontwaardiging naar het tv-toestel gekeken. Emo-televisie van de bovenste plank met een schrijnend gebrek aan echte duiding.

Het ergste kwam uit de mond van de Amerikaanse ambassadeur Howard Gutman in de Zevende Dag. Hij vindt namelijk dat de wereld sinds de aanslagen van 11 september in goede zin veranderd is. “We weten hoe Het Kwade eruitziet, en samen staan we sterk om ons te behoeden voor dat kwaad”, aldus Gutman. “We weten dat Het Kwade zich schuilhoudt in trainingskampen in Afghanistan.” Terloops noemt hij ‘the war on terror’ een relatief succes.

Wanneer gaan zulke mensen leren dat de wereld iets genuanceerder in elkaar zit dan dit zwart-witverhaal laat uitschijnen?

Na de herdenkingsplechtigheden voor de vreselijke aanslagen van 11 september 2001 stel ik voor dat we hetzelfde doen voor de duizenden onschuldige sukkelaars die in Afghanistan dagelijks NAVO-bommen op hun dak krijgen. Voor de tienduizenden kindertjes in Irak die in de jaren negentig stierven omwille van de strenge sancties tegen hun land waardoor ze onvoldoende medicijnen ter beschikking hadden, terwijl die verschrikkelijke Saddam slechts tien jaar eerder een VS-bondgenoot was. Misschien kunnen we een soortgelijke herdenking houden voor de ruim tweeduizend Palestijnse slachtoffers van de massaslachtingen in Sabra en Shatila in Beiroet door christelijke milities en hun Israëlische handlangers, nu exact 29 jaar geleden. Allemaal met directe of indirecte steun van de Verenigde Staten.

Het idee dat ‘terrorisme’ zomaar uit het niets verschijnt en dan maar afgeschilderd moet worden als ‘Het Kwade’ is een al te makkelijke manier om de waarom-vraag maar niet te moeten stellen.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather