Tag Archives: nafta

No Wonder The Business Class Thinks Everything Is Going Great

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

It should come as no surprise that the business class believes the world is becoming a better place. Stock prices are setting all-time records, bonuses for CEOs are skyrocketing and regulation for multinationals and financial institutions is more distant than ever.

Henry Blodget, founder and CEO of Business Insider, wrote an article titled ‘OK, Haters, It’s Time To Admit It: The World Is Becoming A Better Place’. Indeed, being in a position such as is Blodget’s, one might argue the world is becoming a better place

'The economy is going great', says the business class (photo eastcountymagazine.org)

‘The economy is going great’, says the business class (photo eastcountymagazine.org)

Bet let us take a closer look at his arguments and juxtapose these arguments to some other facts that might demonstrate the world isn’t such a great place after all, at least not for those who are not part of the wealthy business class.

War deaths

His first graph should tell us more on the number of deaths by war and shows a significant decline in the last few decades. Good news, one would think. But his chart is quite flawed even if we look only at the 2001-2007 period.

The graph Blodget cites shows a few tens of thousands dead in the Middle East and seems to forget the one million dead in Iraq since the 2003 United States aggression and the several hundred thousand dead after the 2001 invasion and occupation of Afghanistan.

After the 1991 Gulf war led by the United States against Saddam Hussein, the United Nations, in fact the United States and the United Kingdom, imposed harsh sanctions on the Iraqi regime. As a result of these sanctions millions of Iraqis didn’t have access to basic health care and daily commodities. Estimates show a million of Iraqis died as a direct consequence of these sanctions, among these dead 500,000 children that didn’t get the necessary medication for easily-treatable diseases. Madeleine Albright, Secretary of State in the Clinton administration, said on TV that “we believe the price is worth it.” Leaving out these deaths seriously skewes reality.

The chart, however flawed to begin with, shouldn’t, under any circumstances, be a demonstration that the world is becoming a better place.


Blodget’s second point shows us that poverty in the world is declining. That may very well be the case, given the enormous economic growth in developing nations such as Brazil, China and many Latin American countries. However, income inequality in the world is rising. The economic development of the last few decades seems to have been pretty advantageous for the wealthy (or super wealthy) upper class. Ordinary people, barely above the poverty line, are struggling to make ends meet. They are not represented in Blodget’s graph.

Let’s take a look at the United States, Blodget’s home country. Real wages of the many have stagnated or even declined since the late 1970s, while the wages of the rich and the super-rich have increased staggeringly. In the United States the top 1 percent has seen an increase in real wages of 125 percent, and the top 0.01 percent an astonishing 685 percent over the last three decades. The decade of the ‘80s, the decade of Ronald Reagan, was also the decade of the destruction of labour unions. Worker’s rights have deteriorated ever since, leading directly to worse working conditions.

The decade of the ‘90s, under the Clinton administration, was the decade of the NAFTA agreement, according to Chris Hedges “the most detrimental piece of legislation for workers since the Taft-Hartly Act of 1947.” NAFTA meant corporations could more easily ship production – and jobs – across the border with Mexico. Workers frightened of losing their jobs at any given moment don’t pose a great threat to the business class.

The same so-called liberal president was responsible, together with Federal Reserve chairman Alan Greenspan, for the destruction of the Glass-Steagall Act, introduced by Roosevelt in 1933 as part of the New Deal and separating commercial and investment banks. This evolution led to the creation of Monster of Frankenstein-like hedge fund banks directly responsible for the global economic and financial collapse of 2007.

No matter what the source, almost all show poverty has increased quite significantly in the US. Only the blind, or the ideologically fanaticized, would argue the last few decades have been helpful for the working class.

Life expectancy

His third argument, about life expectancy going through the roof, seems reasonable. It can hardly be seen as a miracle that in times of such technological development general life expectancy increases steeply. Disparity between rich and poor countries remains significant, just as an increase in average income doesn’t seem to advance working class groups.

Worker’s rights

Blodget’s statement comes at a moment when acquired democratic rights, such as labour rights, are being attacked all over the world. The Reagan/Thatcher era was just the beginning. Bill Clinton contributed generously with his NAFTA agreement, allowing so-called ‘free trade’ to cross Mexican and Canadian borders.

Today only 12 percent of American workers are unionised, most of them in the public sector where they do not have the right to strike. Lack of labour organisation is a brake on democratic development and an enormous gift to corporations who don’t have to pay their workers a living wage or guarantee a healthy and secure working environment.

The Transatlantic Trade and Investment Program (TTIP) will make sure this evolution continues in the direction the business class wants it to continue. Multinational corporations will be allowed to move their production to Eastern Europe, where wages are even lower than in the most impoverished areas of the United States. So-called ‘free-trade agreements’, who, in fact, have nothing to do with actual free trade, guarantee a race to the bottom in wages and working conditions.

This is not to say that nothing has changed for the better in the post-World War II-years. The improvement in civil rights since the ‘60s in the United States is one of the major examples. The improvement in women’s rights since the ‘70s cannot be underestimated. And even the growing power of the environmental movement and the increasing ecological consciousness among the general public is no small matter.

Austerity for some, but not for all (photo otherwords.org)

Austerity for some, but not for all (photo otherwords.org)

Environmental catastrophe

At the same time the world is being confronted with an environmental catastrophe threatening the survival of the human species. Corporations continue their activities without any concern for the externalities, that is, the future of our children and grandchildren. Greenhouse gases continue to fill up the air we breathe and might one day cause the total destruction of our kind. Only radical policy changes can stop this catastrophe from happening.

But one should not expect this change to come from the corporations. Their loyalty is to the shareholders only. Even their legal obligation is to maximize short-term profit.

It should come as no surprise that those who are part of the wealthy or super wealthy classes believe the world is becoming a better place. Blodget says there are thousands of examples to demonstrate this claim. He cites, however, just three.

So yes, if you belong to the wealthy or super-wealthy business class, the world is becoming a better place. Corporate profits are setting all-time records, Wall Street continues to hollow out democratic principles, shareholders are generously taken care of by upper management, while ordinary workers pay the high price for a crisis they did not cause and for an economic recovery they do not benefit from.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Democratische renaissance in het neoliberaal tijdperk

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Het kleine IJsland is een mooi voorbeeld van échte democratie in de 21ste eeuw. Voor het eerst sinds lang primeren de publieke belangen op die van grote bedrijven. Waarom horen we hier zo weinig over in Westerse media?

Eind 2008 kon IJsland de nationale schuld niet meer terugbetalen en ging het land failliet. Niet omdat IJslanders jarenlang ‘boven hun stand geleefd hebben’ – zoals we zo graag zeggen over de Grieken en Spanjaarden – maar omdat de schuldenberg door jarenlang wanbeheer van de banken de overheid had gedwongen om ter hulp te snellen. De financiële put was niet meer te overzien.


Het recept van de trojka – De Europese Centrale Bank, de Europese Commissie en het Internationaal Monetair Fonds – voor landen in financiële moeilijkheden is bekend: besparen voor een slankere overheid, privatisering van grote industrieën en diensten, het vermijden van bijkomende regels voor de veroorzakers van de crisis, met name de banken.

The essentie van neoliberalisme

The essentie van neoliberalisme

Niet toevallig zijn dit de drie pijlers van het neoliberalisme: besparing op de overheidsuitgaven, deregulering voor grote bedrijven (meer regels staan winst in de weg) en privatisering. Dit neoliberalisme is vandaag meer ingeburgerd dan ooit. Als we de mainstream media mogen geloven, lijkt iedereen het erover eens. De overheid moet besparen, want ‘het geld is op’. Grote bedrijven mogen niet te veel regels opgelegd krijgen, want zij ‘zorgen voor werkgelegenheid’. Overheidsbedrijven moeten naar de private sector verhuizen, want ‘het is toch niet meer van deze tijd dat een overheid een telecombedrijf runt’ (de woorden van Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten over Belgacom).


Maar is de weg van het neoliberalisme wel écht de weg van het ‘gezond verstand’?

Werkloosheid swingt de pan uit in heel Europa. Multinationals verhuizen naar het buitenland, nadat ze eerst de subsidiekraan van de overheid hebben uitgemolken. Het argument dat multinationals voor werkgelegenheid zorgen is een mythe. Als de kortetermijnwinst kan verhoogd worden door een snelle verhuis naar het buitenland, dan zal het management niet aarzelen.

Banken zijn na de crisis, en na een symbolisch tikje op de vingers, overgegaan tot de orde van de dag. Er is één belangrijk verschil: vóór de crisis dachten ze dat ze too big to fail waren en dat de overheid hen wel op het juiste moment uit de nood zou helpen. Vandaag wéten ze dit.

Ondertussen wordt er gesnoeid in de overheidsuitgaven. Grieken leveren honderden euro’s in op hun loon of pensioen. Op hetzelfde moment besparen overheden op tal van sociale verworvenheden. Ziekenhuizen krijgen niet genoeg middelen om patiënten te verzorgen. Zieken sterven er terwijl ze uren- of dagenlang moeten wachten voordat ze geholpen worden. Ziektes die al decennia niet meer voorkwamen in het land, zoals malaria, zijn terug van weggeweest.

Publiek eigendom, zoals industrie en diensten, worden tegen dumpingprijzen verkocht aan de private sector. De vaak buitenlandse bedrijven zien een mooie kans om bedrijven onder de marktprijs te verwerven en de democratie in te perken. Noam Chomsky verwoordt het als volgt: ‘Per definitie is privatisering een bedreiging voor democratie, want publiek goed wordt uit de publieke sfeer gehaald en gelegd in de handen van private tirannen, gecreëerd en gesteund door de overheid’, die geen enkele verantwoording verschuldigd zijn aan de bevolking, maar wel aan de aandeelhouders.

Een andere weg

Ondanks enorme druk van EU-lidstaten en het IMF, koos IJsland een andere oplossing. De nieuwe regering schreef een referendum uit over de terugbetaling van de schuld. 93 procent van de stemgerechtigden koos ervoor de schuld niet terug te betalen. Topbankiers van de IJslandse banken, die verantwoordelijk waren voor de crisis, werden vervolgd en veroordeeld. Er kwam een nieuwe grondwet door massale publieke deelname in het democratisch proces.

IJsland koos voor het belang van de overgrote meerderheid van de bevolking in plaats van die van multinationals en grote financiële instellingen. En daarom wordt IJsland doodgezwegen.

Publiek belang

“What happened next was extraordinary. The belief that citizens had to pay for the mistakes of a financial monopoly, that an entire nation must be taxed to pay off private debts was shattered, transforming the relationship between citizens and their political institutions and eventually driving Iceland’s leaders to the side of their constituents.”

Het is opmerkelijk dat deze gebeurtenissen als buitengewoon worden beschouwd. Voor het eerst sinds lang kozen politieke vertegenwoordigers ervoor het publiek belang te dienen in plaats van te buigen voor de belangen van de private sector. Het is helaas inderdaad ongebruikelijk.

Westerse regeringen kennen een traditie van beslissingen die regelrecht ingaan tegen het belang van de meerderheid van de bevolking. Twee voorbeelden om dit te illustreren.


In het grootste geheim wordt er al jarenlang onderhandeld over een vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, het Transatlantic Trade and Investment Program (TTIP). Eurocommissaris Karel De Gucht leidt de Europese delegatie. Waarom onderhandelen de partijen in het grootste geheim? Omdat de beslissingen die genomen worden regelrecht ingaan tegen het algemeen belang, het belang van het grootste deel van de bevolking.

De onderhandelaars weten dit en daarom is geheimhouding uitermate belangrijk. Dit gebeurde ook op het moment van de ondertekening van NAFTA, het vrijhandelsakkoord tussen de VS, Canada en Mexico. Amper 24 uur voor ondertekening van de duizenden pagina’s wettekst, werden deze voorgelegd aan andere stakeholders, zoals de vakbonden en milieuorganisaties.

Een snelle blik op de website van het TTIP leert ons wie er baat heeft bij dit soort vrijhandelsakkoorden:

“Corporate Co-chairs:  Amway, Citi, Dow, FedEx, Ford, GE, IBM, Intel, Johnson & Johnson, JP Morgan Chase, Lilly, MetLife and UPS.”

In de lijst van belanghebbenden vinden we geen werknemersorganisaties, mensenrechten- of middenveldorganisaties, KMO’s of kleine middenstanders.


Eén van de meest schrijnende voorbeelden van uitvoerende machten die beslissingen nemen die lijnrecht ingaan tegen het algemeen belang zijn de geflopte klimaatconferenties van de afgelopen jaren. Overheden slagen er niet in om beslissingen te nemen die het voortbestaan van onze planeet en het overleven van de menselijke soort moeten garanderen.

Grootste spelbreker hierin zijn economische belangen, en niet het welzijn of de welvaart van de gewone werknemer, student, werkloze of gepensioneerde. Moedige beslissingen zouden de uitstoot van broeikasgassen tot een absoluut minimum herleiden, of zelfs verbieden. Multinationals zouden moord en brand schreeuwen, omdat hun kortetermijnwinst hierdoor in het gedrang komt. Maar op hetzelfde moment zou er een compleet nieuwe, groene economie op gang komen. Een duurzame economie die jobs creëert en geen onmiddellijke bedreiging vormt voor ons leefmilieu en het overleven van onze soort. Na enkele jaren zouden zelfs die grote ondernemingen, die eerst moord en brand schreeuwden, weer winst maken. Maar dat gaat helaas over de middellange termijn, en niet over de korte.


De IJslandse samenleving is verre van perfect, maar de ontwikkelingen van de laatste jaren markeren wel een trendbreuk. De trend in de meeste westerse landen is er één van het uit handen geven van feitelijke macht aan instituties die weinig of geen verantwoording moeten afleggen aan het publiek:

– aan multinationals die de facto ondemocratisch zijn en uitsluitend gericht op kortetermijnwinst voor de aandeelhouders;

– aan het IMF, een door de westerse grootmachten gesponsord economisch interventievehikel dat er altijd als eerste bij is om landen ter ‘hulp’ te snellen in ruil voor een stevig pakket ‘structural adjustment’, de hierboven genoemde heilige drievuldigheid van het neoliberalisme inbegrepen;

– aan organisaties als het WTO (Wereldhandelsorganisatie), die op een een weinig transparante manier wereldwijd opereert en de ontwikkelingslanden sancties oplegt wanneer die maatregelen treffen om de itnerne markt te beschermen, ook al zijn de Verenigde Staten de absolute kampioen van het protectionisme;

– en binnenkort, in het kader van het TTIP, misschien aan internationale handelstribunalen die de deelnemende lidstaten kunnen verplichten de belangen (en de winst) van transnationale ondernemingen te bestendigen.

Met andere woorden een verschuiving van de macht van de overheid – het enige instituut dat in ons huidige systeem door de bevolking enigszins ter verantwoording kan worden geroepen – naar volkomen ondemocratische organisaties die aan niemand verantwoording verschuldigd zijn. Tenzij aan grote financiële instellingen en andere multinationals.

IJsland, een gevaarlijk voorbeeld

Berichtgeving over deze ‘andere weg’ die IJsland inslaat gaat resoluut in tegen de belangen van de grote economische spelers in onze neoliberale wereld. Het is een andere weg die door meer landen bewandeld wordt en waarover we weinig horen. Bijvoorbeeld in Latijns-Amerika, dat er na decennia van buitenlandse inmenging en militaire dictaturen eindelijk in is geslaagd om het juk van het IMF (met de onvermijdelijke besparingen, deregulering en privatisering ter bescherming van multinationals) van zich af te werpen. Een onwaarschijnlijke democratische overwinning. De democratische renaissance in Zuid-Amerika is opvallend.

Daarom horen en lezen we zo weinig over IJsland en het alternatief voor het neoliberalisme. Geïnformeerde burgers zijn een bedreiging voor het status quo in onze samenleving. Westerse media maken deel uit van dikwijls transnationale ondernemingen. Zij hebben er geen belang bij dat burgers te zien krijgen hoe het anders kan. Vroeg of laat zal ook de bevolking van Europa en de Verenigde Staten beseffen dat het neoliberalisme geen natuurfenomeen is, dat trickle-down economics een mythe is en dat de dingen niet hoeven te zijn zoals ze zijn.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

Plat op de buik voor “vrije” handel

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather

U las het in uw gazet. En indien niet, dan zag u Karel De Gucht wel in één of andere TV-studio opdraven ter vurige verdediging van het TTIP, zijn levenswerk, het vrijhandelsakkoord tussen Europa en de Verenigde Staten.

NAFTA and its results

Eventjes terug naar 1994. Toen werd de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst tussen Canada, de VS en Mexico van kracht, oftewel NAFTA. Mexicaanse maïsboeren gingen failliet omdat ze niet meer konden concurreren met gesubsidieerde maïs uit de VS en Amerikaanse multinationals verscheepten massaal jobs naar Mexico, om vooral in de noordelijke grensregio mensen in abominabele omstandigheden te werk te stellen. Europa gaat met het Transatlantic Trade and Investment Program (TTIP) dezelfde weg op.


Want dat is waar vrijhandelsakkoorden over gaan: nivellering naar beneden toe. Vrije doorgang voor bedrijven om in het buitenland hun producten te laten assembleren, tewerkstellen van goedkope arbeidskrachten over de grens om de ‘concurrentie’ te laten spelen. Met als resultaat: enorme winsten voor hoofdzakelijk multinationals en minder rechten en verslechterde arbeidsomstandigheden voor werknemers.

Maar dat mag niet gezegd worden. EU-commissaris Karel De Gucht heeft het steevast over “jobs”, over een “enorme toename in welvaart” en “verhoogde economische groei” als gevolg van TTIP. Verhoogde winsten voor multinationals en een hoger bnp zorgen niet voor meer welvaart voor de gemiddelde werknemer.

In een periode waarin de beurzen het ene na het andere record boeken zijn de lonen van CEO’s en andere topmanagers de hoogte ingeschoten. En toch is het nog steeds crisis… Steeg uw loon de voorbije drie jaar ook met 30 procent?

Toegenomen handel

De toegenomen internationale handel als gevolg van NAFTA bestond voor het grootste deel uit “handel” tussen verschillende vestigingen van eenzelfde bedrijf. Wanneer General Motors een container auto-onderdelen verscheept om ze in Noord-Mexico te laten assembleren, dan spreken de statistieken van “handel”. Moeten we het daarvoor allen in koor uitschreeuwen van blijdschap, ook al wordt er niemand beter van? Het is logica voor gevorderden.

Gevolgen van TTIP

We kunnen hierover kort zijn: grote bedrijven krijgen meer rechten, werknemers slechtere werkomstandigheden.

– Privéondernemingen krijgen het recht om wetgeving die de industrie reguleert (en een barrière vormt voor winst) aan te vechten voor een handelstribunaal. De staat wordt nog onmachtiger om multinationals aan banden te leggen.

– Bedrijven wordt het makkelijker gemaakt om buitenlandse arbeidskrachten in dienst te stellen of om productiecapaciteit te verplaatsen over de oceaan. Per definitie zorgt dit voor slechtere werkomstandigheden.

Intellectueel eigendomsrecht wordt uitgebreid. In het kort houdt dit in dat een bedrijf een andere firma kan verhinderen om, bijvoorbeeld, een gelijkaardig geneesmiddel te ontwikkelen en op de markt te brengen. Ook als dit kan tegen een véél lagere kostprijs. Dit stompt creativiteit en ontwikkeling af, net hetgeen het TTIP beweert te bevorderen.


Op de website van het TTIP is het volgende te lezen:
“Corporate Co-chairs:  Amway, Citi, Dow, FedEx, Ford, GE, IBM, Intel, Johnson & Johnson, JP Morgan Chase, Lilly, MetLife and UPS.”

Een mooi lijstje van belanghebbenden bij TTIP, waaronder twee grootbanken die mee verantwoordelijk zijn voor de financiële en economische wereldcrisis die al sinds 2007 aansleept. Een autobouwer die overleefde dankzij massale staatssteun en een computergigant die bestaat dankzij staatsorders. Dan is er het grootste Amerikaanse bedrijf General Electric, actief van microgolfovens tot mediakanalen, één van de grootste farmamultinationals ter wereld en twee postorderbedrijven.

We kunnen ons de vraag stellen of KMO’s en gewone werknemers even tevreden moeten zijn met de TTIP-plannen.

Het is geen wonder dat onderhandelingen over dit vrijhandelsakkoord in het diepste geheim verlopen. Net als bij NAFTA, weten de machthebbers al te goed dat de overgrote meerderheid van de bevolking tegen dit soort ‘vrijhandel’ is.

Als het publiek op de hoogte was van wat er gebeurde, dan zouden ze wel eens in opstand kunnen komen. Of tenminste niet meer stemmen voor Karel De Gucht en co.


Opmerking voor de aandachtige lezer:
Ik spreek vaak over “vrij”, “handel” en “vrijhandel” (met aanhalingstekens). Dit is omdat niets is wat het lijkt. Een vrijhandelsakkoord heeft niets te maken met “vrij”, en nog veel minder met “vrije handel”. Net zoals “jobs” een synoniem is geworden voor “winst voor grote bedrijven”, maar dat laatste bekt natuurlijk veel minder lekker tijdens een televisiedebat.

facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailby feather