Commerciële massamedia zijn inherent ondemocratisch

Commerciële media zijn inherent ondemocratisch. Waarom verwachten sommigen dan dat ze de hoeders zijn van evenwichtig, democratisch debat?

Het debat over ‘cancel culture’ woedt hevig, ook in ons land, vooral naar aanleiding van een open brief in Harper’s Magazine, ondertekend door een 150-tal publieke figuren. Ze klagen dat democratisch debat onmogelijk wordt wanneer de publieke verontwaardiging zo groot wordt dat iemands broodwinning in gevaar komt omwille van zijn mening.

Hypocrieten

In de algemene boodschap van de brief kan ik me vinden: het is onkies om iemand te cancellen en achter iemands broodwinning aan te gaan omwille van diens mening.

Onder de ondertekenaars bevinden zich echter tal van hypocrieten, zoals Bari Weiss van de New York Times, die er een sport van maakt om pro-Palestijnse stemmen de mond te snoeren, of auteur J.K. Rowling, die als miljardair sowieso onmogelijk te ‘cancellen’ valt, maar vooral niet blij is met vurig kritische reacties op haar sociale media.

Als reactie op de brief zien we ook sommigen zeggen dat enerzijds de ondertekenaars niet te hoog van de toren moeten blazen omdat ze grotendeels deel uitmaken van de blanke elite en anderzijds bepaalde bevolkingsgroepen veel harder moeten werken om dezelfde aandacht te krijgen in de mainstream media.

Bottom line

Mensen zouden beter zo snel mogelijk ophouden met te denken dat commerciële massamedia democratisch zijn. Dat zijn ze niet. Ze zijn inherent ondemocratisch omdat ze in de meeste gevallen deel uitmaken van een grote groep, dikwijls een multinational. Deze ondernemingen hebben maar aan één groep verantwoording af te leggen en dat zijn de aandeelhouders. De CEO wordt aangeduid door de raad van bestuur en stuurt de managers aan. Die kiezen de hoofdredacteuren. Zij werven journalisten en redacteurs aan. Uiteindelijk is er één en slechts één bottom line: dat is winstmaximalisatie.

Waarom zouden de commerciële massamedia systeemkritische stemmen een platform geven? Deze mediakanalen zijn niet suïcidaal. Waarom zouden commerciële massamedia een platform geven aan antikapitalistische stemmen? Every once in a while duikt er wel eens een uitzondering op, maar de overgrote meerderheid is behoudsgezind.

Waarom zou de Washington Post, eigendom van de rijkste man ter wereld Jeff Bezos, geregeld een stem geven aan anti-oorlogsstemmen? Er is daarvoor geen enkele reden en daarom gebeurt het ook niet. De Washington Post en Jeff Bezos worden rijk van oorlog en van militaire uitgaven. Zo heeft Amazon lucratieve contracten met het Pentagon voor cloud computing. Op MSNBC, de zogezegde ‘linkse’ kabelzender in de VS, zal je geen anti-oorlogsstem aan het woord horen, aangezien dat ingaat tegen de belangen van adverteerders, zoals Boeing.

Witte mannen

Onlangs kondigde De Morgen twee nieuwe columnisten aan: Siegfried Bracke en Alain Gherlache, twee rijke (de ene al rijker dan de andere) blanke mannen van middelbare leeftijd. Is dat wat je van een zogezegd ‘progressieve’ krant kunt verwachten?

In 2017 schreef Dyab Abou Jahjah op zijn Facebookpagina dat Palestijnen het recht hebben hun land te bevrijden van de Israëlische bezetter “by any means necessary”, met alle middelen die nodig zijn. Een golf van publieke verontwaardiging later besliste De Standaard de column van Abou Jahjah stop te zetten. Nochtans heeft volgens het internationaal recht elk onderdrukt volk het recht om de onderdrukking aan te vechten, en dat mag ook met gewelddadige methoden. Dit was ‘cancel culture’ avant la lettre.

Anderzijds mag barones Mia Doornaert wel in haar columns in De Standaard de talrijke oorlogsmisdaden van de Israëlische staat vergoelijken, zoals in 2014, toen het Israëlische leger ruim 2.000 Palestijnen vermoordde in Gaza. Het geeft je een idee over welk soort discours aanvaardbaar is in de commerciële massamedia en welke niet.

Hoe sneller iedereen realiseert dat de commerciële massamedia geen spreekbuis zijn van wat er in de samenleving leeft maar wel de beschermers van het status quo waarop hun verdienmodel is gebaseerd, hoe beter. Ook al valt er soms goeie journalistiek te vinden in de commerciële massamedia, de structuur van deze instituties is van die aard dat alles wat systeembedreigend werkt, wordt uitgewied, en dat de heersende belangen worden beschermd. Edward S. Herman en Noam Chomsky beschreven deze dynamiek al bijna 40 jaar geleden in hun ‘propaganda model’.

Commerciële massamedia zijn per definitie ondemocratisch en zullen dus nooit hun platform aanbieden aan een evenwichtige mix van stemmen, met voldoende minderheidsgroepen, met voldoende vrouwen, met mensen die onder de armoedegrens leven, met daklozen, met arbeiders, met slachtoffers van systemische onderdrukking, met Palestijnen, met oorlogsvluchtelingen. Daar dienen ze niet voor, dus laat ons ophouden dat te verwachten.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*